Madde 1- Bu Kanunun amacý, kamu yararýna uygun olarak tüketicinin saðlýk ve güvenliði ile ekonomik çýkarlarýný koruyucu, aydýnlatýcý, eðitici, zararlarýný tazmin edici, çevresel tehlikelerden korunmasýný saðlayýcý önlemleri almak ve tüketicilerin kendilerini koruyucu giriþimlerini özendirmek ve bu konudaki politikalarýn oluþturulmasýnda gönüllü örgütlenmeleri teþvik etmeye iliþkin hususlarý düzenlemektir.
Kapsam
Madde 2- Bu Kanun, 1inci maddede belirtilen amaçlarla mal ve hizmet piyasalarýnda tüketicinin taraflardan
birini oluþturduðu her türlü tüketici iþlemini kapsar.
Tanýmlar
Madde 3. - Bu Kanunun uygulamasýnda;
a) Bakanlýk: Sanayi ve Ticaret Bakanlýðýný,
b) Bakan: Sanayi ve Ticaret Bakanýný,
c) Mal: Alýþ-veriþe konu olan taþýnýr eþyayý, konut ve tatil amaçlý taþýnmaz mallarý ve elektronik ortamda kullanýlmak üzere hazýrlanan yazýlým, ses, görüntü ve benzeri gayri maddi mallarý,
d) Hizmet: Bir ücret veya menfaat karþýlýðýnda yapýlan mal saðlama dýþýndaki her türlü faaliyeti,
e) Tüketici: Bir mal veya hizmeti ticari veya mesleki olmayan amaçlarla edinen, kullanan veya yararlanan gerçek ya da tüzel kiþiyi,
f) Satýcý: Kamu tüzel kiþileri de dahil olmak üzere ticari veya mesleki faaliyetleri kapsamýnda tüketiciye mal sunan gerçek veya tüzel kiþileri,
g) Saðlayýcý: Kamu tüzel kiþileri de dahil olmak üzere ticari veya mesleki faaliyetleri kapsamýnda tüketiciye hizmet sunan gerçek veya tüzel kiþileri,
h) Tüketici iþlemi: Mal veya hizmet piyasalarýnda tüketici ile satýcý-saðlayýcý arasýnda yapýlan her türlü hukuki
iþlemi,
ý) Ýmalatçý-Üretici: Kamu tüzel kiþileri de dahil olmak üzere tüketiciye sunulmuþ olan mal veya hizmetleri ya da bu mal veya hizmetlerin hammaddelerini yahut ara mallarýný üretenler ile mal üzerine kendi ayýrt edici iþaretini, ticari markasýný veya unvanýný koyarak satýþa sunanlarý,
j) Ýthalatçý: Kamu tüzel kiþileri de dahil olmak üzere tüketiciye sunulmuþ olan mal veya hizmetleri ya da bu mal veya hizmetlerin hammaddelerini yahut ara mallarýný yurt dýþýndan getirerek satýþa sunan gerçek veya tüzel kiþiyi,
k) Kredi veren: Mevzuatlarý gereði tüketicilere nakit kredi vermeye yetkili olan banka, özel finans kuruluþu ve finansman þirketlerini,
l) Reklam veren: Ürettiði ya da pazarladýðý malýn/hizmetin tanýtýmýný yaptýrmak, satýþýný artýrmak veya imajýný yaratýp güçlendirmek amacýyla hazýrlattýðý, içinde firmasýnýn ya da mal/hizmet markasýnýn yer aldýðý reklamlarý yayýnlatan, daðýtan ya da baþka yollarla sergileyen gerçek ya da tüzel kiþiyi,
m) Reklamcý: Ticari reklam ve ilânlarý reklam verenin duyduðu ihtiyaç doðrultusunda hazýrlayan ve reklam veren adýna yayýnlanmasýna aracýlýk eden ticari iletiþim uzmaný gerçek ya da tüzel kiþiyi,
n) Mecra kuruluþu: Ticari reklam veya ilâný hedef kitleye ulaþtýran iletiþim kanallarýnýn ya da her türlü aracýn sahibi, iþleticisi veya kiralayýcýsý olan gerçek veya tüzel kiþiyi,
o ) Teknik düzenleme: Bir ürünün ve hizmetin, ilgili idari hükümler de dahil olmak üzere, özellikleri, iþleme ve üretim yöntemleri, bunlarla ilgili terminoloji, sembol, ambalajlama, iþaretleme, etiketleme ve uygunluk
deðerlendirilmesi iþlemleri hususlarýndan biri veya birkaçýný belirten ilgili Bakanlýk tarafýndan Resmi
Gazetede yayýmlanarak mecburi uygulamaya konulan standartlar dahil olmak üzere uyulmasý zorunlu olan her türlü düzenlemeyi,
p) Tüketici örgütleri: Tüketicinin korunmasý amacýyla kurulan dernek, vakýf veya bunlarýn üst kuruluþlarýný,
Ýfade eder.
ÝKÝNCÝ KISIM
Tüketicinin Korunmasý ve Aydýnlatýlmasý
Ayýplý Mal
Madde 4- Ambalajýnda, etiketinde, tanýtma ve kullanma kýlavuzunda ya da reklam ve ilânlarýnda yer alan veya satýcý tarafýndan bildirilen veya standardýnda veya teknik düzenlemesinde tespit edilen nitelik veya niteliði etkileyen niceliðine aykýrý olan ya da tahsis veya kullaným amacý bakýmýndan deðerini veya tüketicinin
ondan beklediði faydalarý azaltan veya ortadan kaldýran maddi, hukuki veya ekonomik eksiklikler içeren mallar, ayýplý mal olarak kabul edilir.
Tüketici, malýn teslimi tarihinden itibaren otuz gün içerisinde ayýbý satýcýya bildirmekle yükümlüdür. Tüketici bu durumda, bedel iadesini de içeren sözleþmeden dönme, malýn ayýpsýz misliyle deðiþtirilmesi veya ayýp oranýnda bedel indirimi ya da ücretsiz onarým isteme haklarýna sahiptir. Satýcý, tüketicinin tercih ettiði bu talebi yerine getirmekle yükümlüdür. Tüketici bu seçimlik haklarýndan biri ile birlikte ayýplý malýn neden olduðu ölüm ve/veya yaralanmaya yol açan ve/veya kullanýmdaki diðer mallarda zarara neden olan hallerde imalatçý-üreticiden tazminat isteme hakkýna da sahiptir.
Ýmalatçý-üretici, satýcý, bayi, acente, ithalatçý ve 10 uncu maddenin beþinci fýkrasýna göre kredi veren ayýplý maldan ve tüketicinin bu maddede yer alan seçimlik haklarýndan dolayý müteselsilen sorumludur. Ayýplý malýn neden olduðu zarardan dolayý birden fazla kimse sorumlu olduðu takdirde bunlar müteselsilen sorumludurlar.
Satýlan malýn ayýplý olduðunun bilinmemesi bu sorumluluðu ortadan kaldýrmaz.
Bu madde ile ayýba karþý sorumlu tutulanlar, ayýba karþý daha uzun bir süre ile sorumluluk üstlenmemiþlerse, ayýplý maldan sorumluluk, ayýp daha sonra ortaya çýkmýþ olsa bile malýn tüketiciye teslimi tarihinden itibaren iki yýllýk zamanaþýmýna tabidir. Bu süre konut ve tatil amaçlý taþýnmaz mallarda beþ yýldýr. Ayýplý malýn neden olduðu her türlü zararlardan dolayý yapýlacak talepler ise üç yýllýk zamanaþýmýna tabidir. Bu talepler zarara sebep olan malýn piyasaya sürüldüðü günden baþlayarak on yýl sonra ortadan kalkar. Ancak, satýlan malýn ayýbý, tüketiciden satýcýnýn aðýr kusuru veya hile ile gizlenmiþse zamanaþýmý süresinden yararlanýlamaz.
Ayýplý malýn neden olduðu zararlardan sorumluluða iliþkin hükümler dýþýnda, ayýplý olduðu bilinerek satýn alýnan mallar hakkýnda yukarýdaki hükümler uygulanmaz.
Satýþa sunulacak ayýplý mal üzerine ya da ambalajýna, imalatçý veya satýcý tarafýndan tüketicinin kolaylýkla okuyabileceði þekilde “özürlüdür” ibaresini içeren bir etiket konulmasý zorunludur. Yalnýzca ayýplý mal satýlan veya bir kat ya da reyon gibi bir bölümü sürekli olarak ayýplý mal satýþýna, tüketicinin bilebileceði þekilde tahsis edilmiþ yerlerde bu etiketin konulma zorunluluðu yoktur. Malýn ayýplý olduðu hususu, tüketiciye verilen
fatura, fiþ veya satýþ belgesi üzerinde gösterilir.
Güvenli olmayan mallar, piyasaya özürlüdür etiketiyle dahi arz edilemez. Bu ürünlere, 4703 sayýlý Ürünlere Ýliþkin Teknik Mevzuatýn Hazýrlanmasý ve Uygulanmasýna Dair Kanun hükümleri uygulanýr.
Bu hükümler, mal satýþýna iliþkin her türlü tüketici iþleminde de uygulanýr.
Ayýplý Hizmet
Madde 4/A- Saðlayýcý tarafýndan bildirilen reklam ve ilânlarýnda veya standardýnda veya teknik kuralýnda tespit edilen nitelik veya niteliði etkileyen niceliðine aykýrý olan ya da yararlanma amacý bakýmýndan deðerini veya tüketicinin ondan beklediði faydalarý azaltan veya ortadan kaldýran maddi, hukuki veya ekonomik
eksiklikler içeren hizmetler, ayýplý hizmet olarak kabul edilir.
Tüketici, hizmetin ifa edildiði tarihten itibaren otuz gün içerisinde bu ayýbý saðlayýcýya bildirmekle yükümlüdür.
Tüketici bu durumda, sözleþmeden dönme, hizmetin yeniden görülmesi veya ayýp oranýnda bedel indirimi haklarýna sahiptir. Tüketicinin sözleþmeyi sona erdirmesi, durumun gereði olarak haklý görülemiyorsa,
bedelden indirim ile yetinilir. Tüketici, bu seçimlik haklarýndan biri ile birlikte 4 üncü maddede belirtilen
þartlar çerçevesinde tazminat da isteyebilir. Saðlayýcý, tüketicinin seçtiði bu talebi yerine getirmekle yükümlüdür.
Saðlayýcý, bayi, acente ve 10 uncu maddenin beþinci fýkrasýna göre kredi veren, ayýplý hizmetten ve ayýplý hizmetin neden olduðu her türlü zarardan ve tüketicinin bu maddede yer alan seçimlik haklarýndan dolayý müteselsilen sorumludur. Sunulan hizmetin ayýplý olduðunun bilinmemesi bu sorumluluðu ortadan kaldýrmaz.
Daha uzun bir süre için garanti verilmemiþ ise, ayýp daha sonra ortaya çýkmýþ olsa bile ayýplý hizmetten dolayý yapýlacak talepler hizmetin ifasýndan itibaren iki yýllýk zamanaþýmýna tabidir. Ayýplý hizmetin neden olduðu her türlü zararlardan dolayý yapýlacak talepler ise üç yýllýk zamanaþýmýna tabidir. Ancak, sunulan hizmetin ayýbý, tüketiciden saðlayýcýnýn aðýr kusuru veya hile ile gizlenmiþse zamanaþýmý süresinden yararlanýlamaz.
Ayýplý hizmetin neden olduðu zararlardan sorumluluða iliþkin hükümler dýþýnda, ayýplý olduðu bilinerek edinilen hizmetler hakkýnda yukarýdaki hükümler uygulanmaz.
Bu hükümler, hizmet saðlamaya iliþkin her türlü tüketici iþleminde de uygulanýr.
Satýþtan Kaçýnma
Madde 5- Üzerinde “numunedir” veya “satýlýk deðildir” ibaresi bulunmayan bir malýn; ticarî bir kuruluþun vitrininde, rafýnda veya açýkça görülebilir herhangi bir yerinde teþhir edilmesi halinde satýcý bu mallarýn satýþýndan kaçýnamaz.
Hizmet saðlamada da haklý bir sebep olmaksýzýn kaçýnýlamaz.
Aksine bir teamül, ticarî örf veya adet yoksa, satýcý bir mal veya hizmetin satýþýný o mal veya hizmetin kendisi tarafýndan belirlenen miktar, sayý veya ebat gibi koþullara ya da baþka bir mal veya hizmetin satýn alýnmasýna baðlý kýlamaz.
Diðer mal satýþý ve hizmet saðlama sözleþmelerinde de bu hüküm uygulanýr.
Sözleþmelerdeki Haksýz Þartlar
Madde 6- Satýcý veya saðlayýcýnýn tüketiciyle müzakere etmeden, tek taraflý olarak sözleþmeye koyduðu, taraflarýn sözleþmeden doðan hak ve yükümlülüklerinde iyi niyet kuralýna aykýrý düþecek biçimde tüketici aleyhine dengesizliðe neden olan sözleþme koþullarý haksýz þarttýr.
Taraflardan birini tüketicinin oluþturduðu her türlü sözleþmede yer alan haksýz þartlar tüketici için baðlayýcý deðildir.
Eðer bir sözleþme þartý önceden hazýrlanmýþsa ve özellikle standart sözleþmede yer almasý nedeniyle tüketici
içeriðine etki edememiþse, o sözleþme þartýnýn tüketiciyle müzakere edilmediði kabul edilir.
Sözleþmenin bütün olarak deðerlendirilmesinden, standart sözleþme olduðu sonucuna varýlýrsa, bu sözleþmedeki bir þartýn belirli unsurlarýnýn veya münferit bir hükmünün müzakere edilmiþ olmasý, sözleþmenin kalan kýsmýna bu maddenin uygulanmasýný engellemez.
Bir satýcý veya saðlayýcý, bir standart þartýn münferiden tartýþýldýðýný ileri sürüyorsa, bunu ispat yükü ona aittir.
6/A, 6/B, 6/C, 7, 9, 9/A, 10, 10/A ve 11/A maddelerinde yazýlý olarak düzenlenmesi öngörülen tüketici sözleþmeleri en az oniki punto ve koyu siyah harflerle düzenlenir ve sözleþmede bulunmasý gereken þartlardan bir veya birkaçýnýn bulunmamasý durumunda eksiklik sözleþmenin geçerliliðini etkilemez. Bu eksiklik satýcý veya saðlayýcý tarafýndan derhal giderilir.
Bakanlýk standart sözleþmelerde yer alan haksýz þartlarýn tespit edilmesine ve bunlarýn sözleþme metninden
çýkartýlmasýnýn saðlanmasýna iliþkin usul ve esaslarý belirler.
Taksitle Satýþ
Madde 6/A- Taksitle satýþ, satým bedelinin en az iki taksitle ödendiði ve malýn veya hizmetin sözleþmenin düzenlendiði anda teslim veya ifa edildiði satým türüdür.
Taksitle satýþ sözleþmesinin yazýlý þekilde yapýlmasý zorunludur. Sözleþmede bulunmasý gereken asgari koþullar aþaðýda gösterilmiþtir:
a) Tüketicinin ve satýcý veya saðlayýcýnýn isim, unvan, açýk adresleri ve varsa eriþim bilgileri,
b) Malýn veya hizmetin Türk Lirasý olarak vergiler dahil peþin satýþ fiyatý,
c) Vadeye göre faiz ile birlikte ödenecek Türk Lirasý olarak toplam satýþ fiyatý,
d) Faiz miktarý, faizin hesaplandýðý yýllýk oran ve sözleþmede belirlenen faiz oranýnýn yüzde otuz fazlasýný geçmemek üzere gecikme faizi oraný,
e) Peþinat tutarý,
f) Ödeme planý,
g) Borçlunun temerrüde düþmesinin hukuki sonuçlarý.
Satýcý veya saðlayýcý, bu bilgilerin sözleþmede yer almasýný saðlamak ve taraflar arasýnda akdedilen sözleþmenin bir nüshasýný tüketiciye vermekle yükümlüdür. Sözleþmeden ayrý olarak kýymetli evrak niteliðinde senet düzenlenecekse, bu senet, her bir taksit ödemesi için ayrý ayrý olacak þekilde ve sadece nama yazýlý olarak düzenlenir. Aksi takdirde, kambiyo senedi geçersizdir.
Taksitle satýþlarda; tüketici, borçlandýðý toplam miktarý önceden ödeme hakkýna sahiptir. Tüketici ayný zamanda,
bir taksit miktarýndan az olmamak þartýyla bir veya birden fazla taksit ödemesinde bulunabilir. Her iki durumda da satýcý, ödenen miktara göre gerekli faiz indirimini yapmakla yükümlüdür.
Satýcý veya saðlayýcý, taksitlerden birinin veya birkaçýnýn ödenmemesi halinde kalan borcun tümünün ifasýný talep etme hakkýný saklý tutmuþsa, bu hak; ancak satýcýnýn veya saðlayýcýnýn bütün edimlerini ifa etmiþ olmasý durumunda ve tüketicinin birbirini izleyen en az iki taksidi ödemede temerrüde düþmesi ve ödenmeyen
taksit toplamýnýn satýþ bedelinin en az onda biri olmasý halinde kullanýlabilir. Ancak satýcýnýn veya saðlayýcýnýn bu hakkýný kullanabilmesi için en az bir hafta süre vererek muacceliyet uyarýsýnda bulunmasý gerekir.
Sözleþme þartlarý tüketici aleyhine hiçbir þekilde deðiþtirilemez.
Devre tatil
Madde 6/B- Devre tatil sözleþmeleri, en az üç yýl süre için yapýlan ve bu süre zarfýnda yýl içinde, belirli veya belirlenebilecek ve bir haftadan az olmayacak bir dönem için bir veya daha fazla sayýdaki taþýnmazýn kullaným hakkýnýn devri ya da devri taahhüdünü içeren ve bir nüshasýnýn tüketiciye verilmesi zorunlu, yazýlý sözleþme ya da sözleþmeler grubudur.
Devre tatil sözleþmelerine iliþkin usul ve esaslarý Bakanlýk belirler.
Paket tur
Madde 6/C- Paket tur sözleþmeleri; ulaþtýrma, konaklama ve bunlara yardýmcý sayýlmayan diðer turistik hizmetlerin en az ikisinin birlikte, her þeyin dahil olduðu fiyatla satýlan veya satýþ taahhüdü yapýlan ve hizmeti
yirmidört saatten uzun bir süreyi kapsayan veya gecelik konaklamayý içeren ve bir nüshasýnýn tüketiciye
verilmesi zorunlu, önceden düzenlenmiþ yazýlý sözleþmelerdir.
Paket tur sözleþmelerine iliþkin usul ve esaslarý Bakanlýk belirler.
Kampanyalý Satýþlar
Madde 7- Kampanyalý satýþ, gazete, radyo, televizyon ilâný ve benzeri yollarla tüketiciye duyurularak düzenlenen
kampanyalara iþtirakçi kabul edilmesi ve malýn veya hizmetin daha sonra teslim veya ifa edilmesi suretiyle yapýlan satýmdýr.
Kampanyalý satýþlar Bakanlýðýn izni ile yapýlýr. Bakanlýk hangi tür satýþlarýn izne tabi olacaðýný, ön ödeme, taksit miktarý, teslim süresi, üretici firma garantisi, yatýrýlacak teminat ile kampanyalý satýþlarda uyulmasý gereken usul ve esaslarý tespit eder.
Ýlan ve taahhüt edilen mal veya hizmetin teslimatýnýn veya ifasýnýn hiç ya da gereði gibi yapýlmamasý durumunda,
satýcý, saðlayýcý, bayi, acente, imalatçý-üretici, ithalatçý ve 10 uncu maddenin beþinci fýkrasýna göre kredi veren müteselsilen sorumludur.
Tüketici kampanyadan ayrýlmaya karar verdikten sonra kampanyayý düzenleyen, mal veya hizmetin tüketiciye
teslim tarihini geçmemek þartýyla tüketicinin o ana kadar ödediði tüm bedeli ödemekle yükümlüdür.
Kampanyayý düzenleyen, kampanyalý satýþlarda düzenlenecek yazýlý sözleþmede, 6/A maddesinin ikinci fýkrasýnda belirtilen bilgilere ek olarak “kampanya bitiþ tarihi” ve “mal veya hizmetin teslim veya yerine getirilme
tarih ve þekli”ne iliþkin bilgileri de içeren sözleþmenin bir nüshasýný tüketiciye vermek zorundadýr.
Sözleþmede aksi kararlaþtýrýlmadýkça, ön ödeme tutarý, mal veya hizmetin satýþ bedelinin yüzde kýrkýndan fazla olamaz.
Kampanyalý satýþlarda malýn teslim ya da hizmetin ifa süresi on iki ayý aþamaz. Konut ve tatil amaçlý taþýnmaz mallar için bu süre otuz aydýr.
Tüketicinin ödemeye iliþkin tüm edimlerini yerine getirmesi durumunda, malýn teslimi ya da hizmetin ifasý, ödemenin bitimini takiben en geç bir ay içinde yapýlmak zorundadýr.
Kampanyalý taksitle satýþlarda 6/A maddesi hükümleri de uygulanýr.
Kapýdan Satýþ
Madde 8- Kapýdan satýþ; iþyeri, fuar, panayýr gibi satýþ mekanlarý dýþýnda yapýlan satýmlardýr.
Bakanlýk, kapýdan satýþ yapacaklarda aranýlacak nitelikleri, bu Kanuna tabi olan ve olmayan kapýdan satýþlarý ve kapýdan satýþlara iliþkin uygulama usul ve esaslarýný belirler.
Bu tür satýþlarda; tüketici, teslim aldýðý tarihten itibaren yedi gün içinde malý kabul etmekte veya hiçbir gerekçe
göstermeden ve hiçbir yükümlülük altýna girmeden reddetmekte serbesttir. Hizmetlerin satýmýnda ise bu süre, sözleþmenin imzalandýðý tarihten itibaren baþlar. Bu süre dolmadan satýcý veya saðlayýcý, kapýdan satýþ iþlemine konu mal veya hizmet karþýlýðýnda tüketiciden herhangi bir isim altýnda ödeme yapmasýný veya borç altýna sokan herhangi bir belge vermesini isteyemez. Satýcý, cayma bildirimi kendisine ulaþtýðý andan itibaren yirmi gün içerisinde malý geri almakla yükümlüdür.
Tüketici, malýn mutat kullanýmý sebebiyle meydana gelen deðiþiklik ve bozulmalarýndan sorumlu deðildir.
Taksitle yapýlan kapýdan satýþlarda 6/A maddesi, kampanyalý kapýdan satýþlarda 7 nci madde hükümleri ayrýca uygulanýr.
Kapýdan Satýþlarda Satýcýnýn ve Saðlayýcýnýn Yükümlülüðü
Madde 9- Kapýdan satýþ sözleþmelerinde, sözleþmede bulunmasý gereken diðer unsurlara ilave olarak mal veya hizmetin nitelik ve niceliðine iliþkin açýklayýcý bilgiler, cayma bildiriminin yapýlacaðý açýk adres ve en az on altý punto ve koyu siyah harflerle yazýlmýþ aþaðýdaki ibare yer almak zorundadýr:
Tüketicinin hiçbir hukuki ve cezai sorumluluk üstlenmeksizin ve hiçbir gerekçe göstermeksizin teslim aldýðý veya sözleþmenin imzalandýðý tarihten itibaren yedi gün içerisinde malý veya hizmeti reddederek sözleþmeden cayma hakkýnýn var olduðunu ve cayma bildiriminin satýcý/saðlayýcýya ulaþmasý tarihinden itibaren malý geri almayý taahhüt ederiz.
Tüketici, sahip olduðu haklarýnýn da yazýlý bulunduðu sözleþmeyi imzalar ve kendi el yazýsý ile tarihini yazar.
Satýcý veya saðlayýcý, bu bilgilerin sözleþmede yer almasýný saðlamak ve taraflar arasýnda akdedilen sözleþmenin bir nüshasýný tüketiciye vermekle yükümlüdür.
Bu madde hükümlerine göre düzenlenmiþ bir sözleþmenin ve malýn tüketiciye teslim edildiðini ispat satýcýya veya saðlayýcýya aittir. Aksi takdirde, tüketici cayma hakkýný kullanmak için yedi günlük süre ile baðlý deðildir.
Mesafeli Sözleþmeler
Madde 9/A- Mesafeli sözleþmeler; yazýlý, görsel, telefon ve elektronik ortamda veya diðer iletiþim araçlarý kullanýlarak ve tüketicilerle karþý karþýya gelinmeksizin yapýlan ve malýn veya hizmetin tüketiciye anýnda veya sonradan teslimi veya ifasý kararlaþtýrýlan sözleþmelerdir.
Mesafeli satýþ sözleþmesinin akdinden önce, ayrýntýlarý Bakanlýkça çýkarýlacak tebliðle belirlenecek bilgilerin tüketiciye verilmesi zorunludur. Tüketici, bu bilgileri edindiðini yazýlý olarak teyit etmedikçe sözleþme akdedilemez.
Elektronik ortamda yapýlan sözleþmelerde teyid iþlemi, yine elektronik ortamda yapýlýr.
Satýcý ve saðlayýcý, tüketicinin sipariþi kendisine ulaþtýðý andan itibaren otuz gün içerisinde edimini yerine getirir. Bu süre, tüketiciye daha önceden yazýlý olarak bildirilmek koþuluyla en fazla on gün uzatýlabilir.
Satýcý veya saðlayýcý elektronik ortamda tüketiciye teslim edilen gayri maddî mallarýn veya sunulan hizmetlerin teslimatýnýn ayýpsýz olarak yapýldýðýný ispatla yükümlüdür.
Cayma hakký süresince sözleþmeye konu olan mal veya hizmet karþýlýðýnda tüketiciden herhangi bir isim altýnda ödeme yapmasýnýn veya borç altýna sokan herhangi bir belge vermesinin istenemeyeceðine iliþkin hükümler dýþýnda kapýdan satýþlara iliþkin hükümler mesafeli sözleþmelere de uygulanýr.
Satýcý veya saðlayýcý cayma bildiriminin kendisine ulaþtýðý tarihten itibaren on gün içinde almýþ olduðu bedeli,
kýymetli evraký ve tüketiciyi bu hukukî iþlemden dolayý borç altýna sokan her türlü belgeyi iade etmek ve yirmi gün içerisinde de malý geri almakla yükümlüdür.
Tüketici Kredisi
Madde 10- Tüketici kredisi, tüketicilerin bir mal veya hizmet edinmek amacýyla kredi verenden nakit olarak aldýklarý kredidir. Tüketici kredisi sözleþmesinin yazýlý olarak yapýlmasý ve bu sözleþmenin bir nüshasýnýn tüketiciye verilmesi zorunludur. Taraflar arasýnda akdedilen sözleþmede öngörülen kredi þartlarý, sözleþme süresi içerisinde tüketici aleyhine deðiþtirilemez.
Sözleþmede;
a) Tüketici kredisi tutarý,
b) Faiz ve diðer unsurlarla birlikte toplam borç tutarý,
c) Faizin hesaplandýðý yýllýk oran,
d) Ödeme tarihleri, anapara, faiz, fon ve diðer masraflarýn ayrý ayrý belirtildiði ödeme planý,
e) Ýstenecek teminatlar,
f) Akdi faiz oranýnýn yüzde otuz fazlasýný geçmemek üzere gecikme faizi oraný,
g) Borçlunun temerrüde düþmesinin hukuki sonuçlarý,
h) Kredinin vadesinden önce kapatýlmasýna iliþkin þartlar,
ý) Kredinin yabancý para birimi cinsinden kullandýrýlmasý durumunda, geri ödemeye iliþkin taksitlerin ve toplam kredi tutarýnýn hesaplanmasýnda, hangi tarihteki kurun dikkate alýnacaðýna iliþkin þartlar,
yer alýr.
Kredi veren, taksitlerden birinin veya birkaçýnýn ödenmemesi halinde kalan borcun tümünün ifasýný talep etme hakkýný saklý tutmuþsa, bu hak; ancak kredi verenin bütün edimlerini ifa etmiþ olmasý durumunda ve tüketicinin birbirini izleyen en az iki taksidi ödemede temerrüde düþmesi halinde kullanýlabilir. Ancak kredi verenin bu hakkýný kullanabilmesi için en az bir hafta süre vererek muacceliyet uyarýsýnda bulunmasý gerekir. Tüketici kredisinin teminatý olarak þahsi teminat verildiði hallerde, kredi veren, asýl borçluya baþvurmadan, kefilden borcun ifasýný isteyemez.
Tüketici, kredi verene borçlandýðý toplam miktarý önceden ödeyebileceði gibi ayný zamanda vadesi gelmemiþ bir ya da birden çok taksit ödemesinde de bulunabilir. Her iki durumda da kredi veren, ödenen miktara göre gerekli faiz ve komisyon indirimini yapmakla yükümlüdür. Bakanlýk ödenen miktara göre gerekli
faiz ve komisyon indiriminin ne oranda yapýlacaðýnýn usul ve esaslarýný belirler.
Kredi verenin, tüketici kredisini, belirli marka bir mal veya hizmet satýn alýnmasý ya da belirli bir satýcý veya saðlayýcý ile yapýlacak satýþ sözleþmesi þartý ile vermesi durumunda satýlan malýn veya hizmetin hiç ya da zamanýnda teslim veya ifa edilmemesi halinde kredi veren tüketiciye karþý satýcý veya saðlayýcý ile birlikte müteselsilen sorumlu olur.
Kredi verenin ödemeleri bir kýymetli evraka baðlamasý ya da krediyi kýymetli evrak kabul etmek suretiyle teminat altýna almasý yasaktýr. Bu yasaða raðmen tüketiciden bir kýymetli evrak alýnacak olursa, tüketici bu kýymetli evraký kredi verenden geri istemek hakkýna sahiptir. Ayrýca, kredi veren kýymetli evrakýn ciro edilmesi
sebebiyle tüketicinin uðradýðý zararý tazmin etmekle yükümlüdür.
Kredi Kartlarý
Madde 10/A- Kredi kartý ile mal veya hizmet alýmý sonucu nakdi krediye dönüþen veya kredi kartý ile nakit çekim suretiyle kullanýlan krediler de 10 uncu madde hükümlerine tabidir. Ancak, bu tür krediler hakkýnda 10 uncu maddenin ikinci fýkrasýnýn (a), (b), (h) ve (ý) bentleri ile dördüncü fýkra hükmü uygulanmaz.
Kredi veren tarafýndan tüketiciye gönderilen dönemsel hesap özetleri, 10 uncu maddenin ikinci fýkrasýnýn (d) bendinde öngörülen ödeme planý hükmündedir. Dönemsel hesap özetinde yer alan asgari ödeme tutarýnýn vadesinde ödenmemesi halinde; tüketici, 10 uncu maddenin (f) bendinde yer alan gecikme faizi dýþýnda herhangi bir isim altýnda yükümlülük altýna sokulamaz.
Kredi veren faiz artýrýmýný otuz gün önceden tüketiciye bildirmek zorundadýr. Kredi veren tarafýndan artýrýlan faiz oraný geriye dönük olarak uygulanamaz. Tüketici bildirim tarihinden itibaren en geç altmýþ gün içinde tüm borcu ödeyip kredi kullanmaya son verdiði takdirde faiz artýþýndan etkilenmez.
Mal veya hizmetin kredi kartý ile satýn alýndýðý durumlarda, satýcý veya saðlayýcý, tüketiciden komisyon veya benzeri bir isim altýnda ilave ödemede bulunmasýný isteyemez.
Süreli Yayýnlar
Madde 11- Süreli yayýn kuruluþlarýnca düzenlenen ve her ne amaç ve þekilde olursa olsun, bilet, kupon, iþtirak numarasý, oyun, çekiliþ ve benzeri yollarla süreli yayýn dýþýnda ikinci bir ürün ve/veya hizmetin verilmesinin
taahhüt edildiði durumlarda; kitap, dergi, ansiklopedi, afiþ, bayrak, poster, sözlü veya görüntülü manyetik bant veya optik disk gibi süreli yayýncýlýk amaçlarýna aykýrý olmayan kültürel ürünler dýþýnda hiçbir mal ya da hizmetin taahhüdü ve daðýtýmý yapýlamaz. Bu amaçla kampanya düzenlenmesi halinde, kampanya
süresi altmýþ günü geçemez. Kampanya konusu mal veya hizmet bedelinin bir bölümünün tüketici tarafýndan karþýlanmasý istenemez.
Süreli yayýn kuruluþu, kampanyaya ait reklam ve ilânlarýnda, kampanya konusu mal veya hizmetin Türkiye genelinde teslim ve ifa tarihlerine iliþkin programýný ilân etmek ve kampanya konusu mal veya hizmetin teslim ve ifasýný, kampanyanýn bitiminden itibaren otuz gün içinde yerine getirmek zorundadýr.
Kampanya süresince, süreli yayýnýn satýþ fiyatý, ikinci ürün olarak verilmesi taahhüt edilen mal veya hizmetin
yol açtýðý maliyet artýþý nedeniyle artýrýlamaz. Kampanya konusu mal veya hizmet taahhüdü ve daðýtýmý bölünerek yapýlamayacaðý gibi, bu mal veya hizmetin ayrýlmaz ya da tamamlayýcý parçalarý da ayrý bir kampanya
konusu haline getirilemez. Bu Kanunun uygulamasýnda, ikinci ürün olarak verilmesi taahhüt edilen her bir mal veya hizmete iliþkin iþlemler baðýmsýz bir kampanya olarak kabul edilir.
Süreli yayýn kuruluþlarý tarafýndan düzenlenmeyen, ancak süreli yayýnla doðrudan veya dolaylý irtibatlandýrýlan kampanyalar da bu hükümlere tabidir.
Abonelik Sözleþmeleri
Madde 11/A- Her türlü abonelik sözleþmelerine taraf olan tüketiciler, isteklerini satýcýya yazýlý olarak bildirmek kaydýyla aboneliklerine tek taraflý son verebilirler.
Satýcý tüketicinin aboneliðe son verme isteðini, yazýlý bildirimin kendisine ulaþtýðý tarihten itibaren en geç yedi gün içinde yerine getirmekle yükümlüdür.
Süreli yayýn aboneliðine son verme isteði ise; yazýlý bildirimin satýcýya ulaþtýðý tarihten itibaren günlük yayýnlarda onbeþ gün, haftalýk yayýnlarda bir ay, aylýk yayýnlarda üç ay sonra yürürlüðe girer. Daha uzun süreli yayýnlarda ise, bildirimden sonraki ilk yayýný müteakiben yürürlüðe konulur.
Satýcý, abone ücretinin geri kalan kýsmýný hiçbir kesinti yapmaksýzýn onbeþ gün içinde iade etmekle yükümlüdür.
Fiyat Etiketi
Madde 12- Perakende satýþa arz edilen mallarýn veya ambalajlarýnýn yahut kaplarýnýn üzerine kolaylýkla görülebilir, okunabilir þekilde o malla ilgili tüm vergiler dahil fiyat, üretim yeri ve ayýrýcý özelliklerini içeren etiket konulmasý, etiket konulmasý mümkün olmayan hallerde ayný bilgileri kapsayan listelerin görülebilecek
þekilde uygun yerlere asýlmasý zorunludur.
Hizmetlerin tarife ve fiyatlarýný gösteren listeler de birinci fýkraya göre düzenlenerek asýlýr.
Etiket, fiyat ve tarife listelerinde belirtilen fiyat ile kasa fiyatý arasýnda fark olmasý durumunda tüketici lehine olan fiyat üzerinden satýþ yapýlýr.
Fiyatý; Bakanlar Kurulu, kamu kurum ve kuruluþlarý veya kamu kurumu niteliðinde meslek kuruluþlarý tarafýndan belirlenen mal veya hizmetlerin, belirlenen bu fiyatýn üzerinde bir fiyatla satýþa sunulmasý yasaktýr.
Bakanlýk, etiket ve tarife listelerinin þeklini, içeriðini, usul ve esaslarýný bir yönetmelikle düzenler. Bakanlýk ve belediyeler, bu madde hükümlerinin uygulanmasý ve izlenmesine iliþkin iþleri yürütmekle ayrý ayrý görevlidirler.
Garanti Belgesi
Madde 13- Ýmalatçý veya ithalatçýlar ithal ettikleri veya ürettikleri sanayi mallarý için Bakanlýkça onaylý garanti belgesi düzenlemek zorundadýr. Mala iliþkin faturanýn tarih ve sayýsýný içeren garanti belgesinin tekemmül ettirilerek tüketiciye verilmesi sorumluluðu satýcý, bayi veya acenteye aittir. Garanti süresi malýn teslim tarihinden itibaren baþlar ve asgari iki yýldýr. Ancak, özelliði nedeniyle bazý mallarýn garanti þartlarý, Bakanlýkça baþka bir ölçü birimi ile belirlenebilir.
Satýcý; garanti belgesi kapsamýndaki mallarýn, garanti süresi içerisinde arýzalanmasý halinde malý iþçilik masrafý, deðiþtirilen parça bedeli ya da baþka herhangi bir ad altýnda hiçbir ücret talep etmeksizin tamir ile yükümlüdür.
Tüketici onarým hakkýný kullanmýþsa, garanti süresi içerisinde sýk arýzalanmasý nedeniyle maldan yararlanamamanýn süreklilik arz etmesi veya tamiri için gereken azami sürenin aþýlmasý veya tamirinin mümkün bulunmadýðýnýn anlaþýlmasý hallerinde, 4 üncü maddede yer alan diðer seçimlik haklarýný kullanabilir.
Satýcý bu talebi reddedemez.
Tüketicinin bu talebinin yerine getirilmemesi durumunda satýcý, bayi, acente, imalatçý-üretici ve ithalatçý müteselsilen sorumludur.
Tüketicinin malý kullaným kýlavuzunda yer alan hususlara aykýrý kullanmasýndan kaynaklanan arýzalar, iki ve üçüncü fýkra hükümleri kapsamý dýþýndadýr.
Bakanlýk, hangi sanayi mallarýnýn garanti belgesi ile satýlmak zorunda bulunduðunu ve bu mallarýn arýzalarýnýn tamiri için gereken azami süreleri Türk Standartlarý Enstitüsünün görüþünü alarak tespit ve ilânla görevlidir.
Tanýtma ve Kullanma Kýlavuzu
Madde 14- Yurt içinde üretilen veya ithal edilen sanayi mallarýnýn tanýtým, kullaným, bakým ve basit onarýmýna iliþkin Türkçe kýlavuzla ve gerektiðinde uluslararasý sembol ve iþaretleri kapsayan etiketle satýlmasý zorunludur.
Bakanlýk, sanayi mallarýndan hangilerinin tanýtma ve kullaným kýlavuzu ve etiket ile satýlmak zorunda bulunduðunu ve bunlarda bulunmasý gereken asgari unsurlarý Türk Standartlarý Enstitüsünün görüþünü alarak tespit ve ilânla görevlidir.
Satýþ Sonrasý Hizmetler
Madde 15- Ýmalatçý veya ithalatçýlar, sattýklarý, ürettikleri veya ithal ettikleri sanayi mallarý için o malýn Bakanlýkça tespit ve ilân edilen kullaným ömrü süresince, yeterli teknik personel ve yedek parça stoku bulundurmak
suretiyle bakým ve onarým hizmetlerini sunmak zorundadýrlar.
Ýmalatçý veya ithalatçýlarýn bulundurmalarý gereken yedek parça stok miktarý Bakanlýkça belirlenir.
Ýthalatçýnýn herhangi bir þekilde ticari faaliyetinin sona ermesi halinde, kullaným ömrü süresince bakým ve onarým hizmetlerini, o malýn yeni ithalatçýsý sunmak zorundadýr.
Bakanlýk, hangi mallar için servis istasyonlarý kurulmasýnýn zorunlu olduðu ile servis istasyonlarýnýn kuruluþ ve iþleyiþine dair usul ve esaslarý Türk Standartlarý Enstitüsünün görüþünü alarak tespit ve ilânla görevlidir.
Garanti belgesiyle satýlmak zorunda olan bir sanayi malýnýn garanti süresi sonrasýnda arýzalanmasý durumunda,
o malýn Bakanlýkça belirlenen azami tamir süresi içerisinde onarýmý zorunludur.
Ticari Reklam ve Ýlanlar
Madde 16- Ticari reklam ve ilânlarýn kanunlara, Reklam Kurulunca belirlenen ilkelere, genel ahlaka, kamu düzenine, kiþilik haklarýna uygun, dürüst ve doðru olmalarý esastýr.
Tüketiciyi aldatýcý, yanýltýcý veya onun tecrübe ve bilgi noksanlýklarýný istismar edici, tüketicinin can ve mal güvenliðini tehlikeye düþürücü, þiddet hareketlerini ve suç iþlemeyi özendirici, kamu saðlýðýný bozucu, hastalarý, yaþlýlarý, çocuklarý ve özürlüleri istismar edici reklam ve ilânlar ve örtülü reklam yapýlamaz.
Ayný ihtiyaçlarý karþýlayan ya da ayný amaca yönelik rakip mal ve hizmetlerin karþýlaþtýrmalý reklamlarý
yapýlabilir.
Reklam veren, ticari reklam veya ilânda yer alan somut iddialarý ispatla yükümlüdür.
Reklam verenler, reklamcýlar ve mecra kuruluþlarý bu madde hükümlerine uymakla yükümlüdürler.
Reklam Kurulu
Madde 17- Ticari reklam ve ilânlarda uyulmasý gereken ilkeleri belirlemek, bu ilkeler çerçevesinde ticari reklam ve ilânlarý incelemek ve inceleme sonucuna göre, 16 ncý madde hükümlerine aykýrý reklam ve ilânlarý üç aya kadar tedbiren durdurma ve/veya durdurma ve/veya ayný yöntemle düzeltme ve/veya para cezasý verme hususlarýnda görevli bir Reklam Kurulu oluþturulur. Reklam Kurulu kararlarý Bakanlýkça uygulanýr.
Reklam Kurulu, ticari reklam ve ilânlarda uyulmasý gereken ilkeleri belirlemede; ülke koþullarýnýn yaný sýra, reklamcýlýk alanýnda evrensel kabul görmüþ taným ve kurallarý da dikkate alýr.
Baþkanlýðý, Bakanýn görevlendireceði ilgili Genel Müdür tarafýndan yürütülen Reklam Kurulu;
a) Bakanlýkça ilgili Genel Müdür Yardýmcýlarý arasýndan görevlendirilecek bir üye,
b) Adalet Bakanlýðýnca, bu Bakanlýkta idari görevlerde çalýþan hakimler arasýndan görevlendirilecek bir üye,
c) Türkiye Radyo-Televizyon Kurumunca görevlendirilecek reklam konusunda uzman bir üye,
d) Yükseköðretim Kurulunun reklamcýlýk alanýnda uzman üniversite öðretim elemanlarý arasýndan seçeceði bir üye,
e) Türk Tabibleri Birliði Merkez Konseyinin görevlendireceði doktor bir üye,
f) Türkiye Barolar Birliðinin görevlendireceði avukat bir üye,
g) Türkiye Odalar ve Borsalar Birliðinin deðiþik sektörlerden görevlendireceði dört üye,
h) Türkiye’deki tüm gazeteciler derneklerinin kendi aralarýndan seçeceði bir üye,
i) Reklamcýlar derneklerinin veya varsa üst kuruluþlarýnýn seçeceði bir üye,
j) Tüketici Konseyinin Konseye katýlan tüketici örgütü temsilcileri arasýndan seçeceði veya üst örgütlerinin görevlendireceði bir üye,
k) Türkiye Ziraat Odalarý Birliðinin görevlendireceði bir üye,
l) Türkiye Esnaf ve Sanatkarlar Konfederasyonunun görevlendireceði bir üye,
m) Türk Standartlarý Enstitüsünden bir üye,
n) Diyanet Ýþleri Baþkanlýðýndan bir üye,
o) Türk Mühendis ve Mimar Odalarý Birliðinden bir üye,
p) Ýþçi sendikalarý konfederasyonlarýndan bir üye,
r) Memur sendikalarý konfederasyonlarýndan bir üye,
s) Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müþavirler ve Yeminli Mali Müþavirler Odalarý Birliðinin görevlendireceði bir üye,
t) Ankara, Ýstanbul ve Ýzmir Büyükþehir Belediyelerinin kendi aralarýndan seçeceði bir üye,
u) Türk Eczacýlar Birliðinden bir üye,
v) Türk Diþ Hekimleri Birliðinden bir üye,
olmak üzere yirmibeþ üyeden oluþur.
Kurul üyelerinin görev süreleri üç yýldýr. Süresi bitenler yeniden görevlendirilebilir veya seçilebilir. Üyelikler herhangi bir sebeple boþaldýðý takdirde boþalan yerlere üçüncü fýkra esaslarý dahilinde bir ay içerisinde görevlendirme veya seçim yapýlýr.
Kurul en az ayda bir defa veya ihtiyaç duyulduðu her zaman Baþkanýn çaðrýsý üzerine toplanýr.
Kurul, Baþkan dahil en az ondört üyenin hazýr bulunmasý ile toplanýr ve toplantýya katýlanlarýn çoðunluðu ile karar verir.
Kurul, gerekli görülen hallerde sürekli ve geçici olarak görev yapmak üzere özel ihtisas komisyonlarý kurabilir.
Kurulun bu komisyonlarda görev yapmasýný uygun göreceði kamu personeli, ilgili kamu kuruluþlarýnca görevlendirilir.
Kurul üyeleri ile özel ihtisas komisyonu üyelerinden kamu görevlisi olanlara verilecek huzur hakký ile kamu görevlisi olmayan kurul üyelerine ödenecek huzur ücreti Maliye Bakanlýðýnýn uygun görüþü alýnarak Bakanlýkça belirlenir.
Kurulun sekretarya hizmetleri Bakanlýk tarafýndan yerine getirilir.
Reklam Kurulu kararlarý, tüketicilerin bilgilendirilmesi, aydýnlatýlmasý ve ekonomik çýkarlarýnýn korunmasý amacýyla Reklam Kurulu Baþkanlýðýnca açýklanýr.
Reklam Kurulunun görevleri, kuruluþ, çalýþma usul ve esaslarý ile sekretarya hizmetlerinin ne suretle yerine getirileceði Bakanlýk tarafýndan çýkarýlacak bir yönetmelikle belirlenir.
Zararlý Tehlikeli Mal ve Hizmetler
Madde 18- Tüketicinin kullanýmýna sunulan mal ve hizmetlerin kiþi beden ve ruh saðlýðý ile çevreye zararlý veya tehlikeli olabilmesi durumunda, bu mallarýn emniyetle kullanýlabilmesi için üzerine veya ekli kullaným kýlavuzlarýna, bu durumla ilgili açýklayýcý bilgi ve uyarýlar, açýkça görülecek ve okunacak þekilde konulur veya yazýlýr.
Bakanlýk, hangi mal veya hizmetlerin açýklayýcý bilgi ve uyarýlarý taþýmasý gerektiðini ve bu bilgi ve uyarýlarýn þeklini ve yerini ilgili bakanlýk ve diðer kuruluþlarla birlikte tespit ve ilânla görevlidir.
Mal ve Hizmet Denetimi
Madde 19- Tüketiciye sunulan mal ve hizmetler; ilgili bakanlýklar tarafýndan Resmi Gazetede yayýmlanarak mecburi uygulamaya konulan standartlar dahil olmak üzere uyulmasý zorunlu olan teknik düzenlemeye uygun olmalýdýr.
Ýlgili bakanlýklar, bu esaslara göre denetim yapmak veya yaptýrmakla görevlidir. Mal ve hizmet denetimine iliþkin usul ve esaslar her bir ilgili bakanlýkça ayrý ayrý tespit ve ilân edilir.
Tüketicinin Eðitilmesi
Madde 20- Tüketicinin eðitilmesi konusunda örgün ve yaygýn eðitim kurumlarýnýn ders programlarýna, Millî Eðitim Bakanlýðýnca gerekli ilaveler yapýlýr.
Tüketicinin eðitilmesi ve bilinçlendirilmesi için radyo ve televizyonlarda programlar düzenlenmesine iliþkin usul ve esaslar, Tüketici Konseyinin önerisi ile Bakanlýkça tespit ve ilân olunur.
ÜÇÜNCÜ KISIM
Tüketici Kuruluþlarý
Tüketici Konseyi
Madde 21- Tüketicinin sorunlarýnýn, ihtiyaçlarýnýn ve çýkarlarýnýn korunmasýna iliþkin gerekli tedbirleri
araþtýrmak, sorunlarýn evrensel tüketici haklarý doðrultusunda çözülmesi için alýnacak tedbirlerle, bu Kanunun uygulanmasýna yönelik tedbirlere dair görüþleri, ilgili mercilerce öncelikle ele alýnmak üzere iletmek
amacýyla, Bakanlýðýn koordinatörlüðünde bir “Tüketici Konseyi” kurulur.
Tüketici Konseyi, Bakanýn veya görevlendireceði bir Bakanlýk görevlisinin baþkanlýðýnda, Adalet, Ýçiþleri, Maliye, Milli Eðitim, Saðlýk, Ulaþtýrma, Tarým ve Köyiþleri, Sanayi ve Ticaret, Turizm ve Çevre bakanlýklarý ile Devlet Planlama Teþkilatý Müsteþarlýðý, Hazine Müsteþarlýðý, Dýþ Ticaret Müsteþarlýðý, Türk Patent Enstitüsü Baþkanlýðý, Devlet Ýstatistik Enstitüsü Baþkanlýðý, Türk Standartlarý Enstitüsü Baþkanlýðý, Rekabet Kurumu,
Radyo ve Televizyon Üst Kurulu, Enerji Piyasasý Düzenleme Kurumu, Telekomünikasyon Kurumu, Türk Akreditasyon
Kurumu, Milli Prodüktivite Merkezi, Diyanet Ýþleri Baþkanlýðý, büyük þehir belediyeleri, il belediyelerini
temsilen Türk Belediyeler Birliði, iþçi sendikalarý konfederasyonlarý, memur sendikalarý konfederasyonlarý,Türkiye Ýþveren Sendikalarý Konfederasyonu, Türkiye Milli Kooperatifler Birliði, Yükseköðretim Kurulu,
Türkiye Barolar Birliði, Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müþavirler ve Yeminli Mali Müþavirler Odalarý Birliði, Türk Mühendis ve Mimar Odalarý Birliði, Türk Eczacýlar Birliði, Türk Tabipleri Birliði, Türk Diþhekimleri Birliði, Türk Veteriner Hekimleri Birliði, Türkiye Esnaf ve Sanatkarlarý Konfederasyonu, Türkiye Odalar ve Borsalar
Birliði, Türkiye Bankalar Birliði, Türkiye Seyahat Acenteleri Birliði, Türkiye Otelciler Birliði, Türkiye Ziraat Odalarý Birliði, Tüketim Kooperatifleri Merkez Birliði, Ahilik Araþtýrma ve Kültür Vakfý ve tüketici örgütleri temsilcilerinden oluþur.
Tüketici Konseyini oluþturan kurum ve kuruluþlarýn temsilcilerinin sayý ve nitelikleri ile Tüketici Konseyine katýlabilmek için tüketici örgütlerinin sahip olmalarý gereken asgari üye sayýsý ve bu örgütlerin Tüketici Konseyine gönderecekleri temsilci sayýsý Bakanlýkça belirlenir. Ancak, kamu kurum ve kuruluþlarýndan gelen
temsilcilerin sayýsý, hiçbir þekilde Tüketici Konseyinin toplam üye sayýsýnýn yüzde ellisinden fazla olamaz. Tüketici Konseyi yýlda en az bir kez toplanýr.
Tüketici Konseyinin çalýþma usul ve esaslarý ile diðer hususlar Bakanlýkça çýkarýlacak bir yönetmelikle düzenlenir.
Tüketici Sorunlarý Hakem Heyeti
Madde 22- Bakanlýk, il ve ilçe merkezlerinde, bu Kanunun uygulamasýndan doðan uyuþmazlýklara çözüm bulmak amacýyla en az bir tüketici sorunlarý hakem heyeti oluþturmakla görevlidir.
Baþkanlýðý Sanayi ve Ticaret Ýl Müdürü veya görevlendireceði bir memur tarafýndan yürütülen tüketici sorunlarý hakem heyeti; belediye baþkanýnýn konunun uzmaný belediye personeli arasýndan görevlendireceði bir üye, baronun mensuplarý arasýndan görevlendireceði bir üye, ticaret ve sanayi odasý ile esnaf ve sanatkar
odalarýnýn görevlendireceði bir üye ve tüketici örgütlerinin seçecekleri bir üye olmak üzere baþkan dahil beþ üyeden oluþur. Ticaret ve sanayi odasý ya da ayrý ayrý kurulduðu yerlerde ticaret odasý ile esnaf ve sanatkar odalarýnýn görevlendireceði üye, uyuþmazlýðýn satýcý tarafýný oluþturan kiþinin tacir veya esnaf ve sanatkar olup olmamasýna göre ilgili odaca görevlendirilir.
Bakanlýk taþra teþkilatýnýn bulunmadýðý il ve ilçelerde tüketici sorunlarý hakem heyetinin baþkanlýðý en büyük mülki amir ya da görevlendireceði bir memur tarafýndan yürütülür. Tüketici örgütü olmayan yerlerde tüketiciler, tüketim kooperatifleri tarafýndan temsil edilir. Tüketici sorunlarý hakem heyetinin oluþumunun saðlanamadýðý yerlerde noksan üyelikler, belediye meclislerince re’sen doldurulur.
Tüketici sorunlarý hakem heyetlerinde heyetin çalýþmalarýna ve kararlarýna esas olacak dosyalarý hazýrlamak ve uyuþmazlýða iliþkin raporu sunmak üzere en az bir raportör görevlendirilir.
Deðeri beþyüz YTL’nin (500 YTL) altýnda bulunan uyuþmazlýklarda tüketici sorunlarý hakem heyetlerine baþvuru zorunludur. Bu uyuþmazlýklarda heyetin vereceði kararlar taraflarý baðlar. Bu kararlar Ýcra ve Ýflas Kanununun ilamlarýn yerine getirilmesi hakkýndaki hükümlerine göre yerine getirilir. Taraflar bu kararlara
karþý onbeþ gün içinde tüketici mahkemesine itiraz edebilirler. Ýtiraz, tüketici sorunlarý hakem heyeti kararýnýn icrasýný durdurmaz. Ancak, talep edilmesi þartýyla hakim, tüketici sorunlarý hakem heyeti kararýnýn icrasýný tedbir yoluyla durdurabilir. Tüketici sorunlarý hakem heyeti kararlarýna karþý yapýlan itiraz üzerine tüketici mahkemesinin vereceði karar kesindir.
Deðeri beþyüz YTL (500 YTL)ve üstündeki uyuþmazlýklarda tüketici sorunlarý hakem heyetlerinin verecekleri kararlar, tüketici mahkemelerinde delil olarak ileri sürülebilir. Kararlarýn baðlayýcý veya delil olacaðýna iliþkin parasal sýnýrlar her yýlýn Ekim ayý sonunda Devlet Ýstatistik Enstitüsünün Toptan Eþya Fiyatlarý Endeksinde meydana gelen yýllýk ortalama fiyat artýþý oranýnda artar. Bu durum, Bakanlýkça her yýl Aralýk ayý içinde Resmi
Gazetede ilân edilir.
25 inci maddede cezai yaptýrýma baðlanmýþ hususlar dýþýndaki tüm uyuþmazlýklar, tüketici sorunlarý hakem heyetlerinin görev ve yetkileri kapsamýndadýr.
Tüketici Sorunlarý Hakem Heyetleri Baþkan ve üyeleri ile raportörlere verilen huzur hakký veya huzur ücretinin ödenmesine iliþkin esas ve usuller, bir ayda ödenecek tutar 2000 gösterge rakamýnýn memur aylýk katsayýsýyla çarpýmý sonucu bulunacak miktarý geçmemek üzere Maliye Bakanlýðýnýn uygun görüþü alýnarak Bakanlýkça belirlenir.
Tüketici sorunlarý hakem heyetlerinin kurulmasý, çalýþma usul ve esaslarý ile diðer hususlar Bakanlýkça çýkarýlacak bir yönetmelikte düzenlenir.
DÖRDÜNCÜ KISIM
Yargýlama ve Cezaya Ýliþkin Hükümler
Tüketici Mahkemeleri
Madde 23- Bu Kanunun uygulanmasýyla ilgili olarak çýkacak her türlü ihtilaflara tüketici mahkemelerinde bakýlýr. Tüketici mahkemelerinin yargý çevresi, Hakimler ve Savcýlar Yüksek Kurulunca belirlenir.
Tüketici mahkemeleri nezdinde tüketiciler, tüketici örgütleri ve Bakanlýkça açýlacak davalar her türlü resim ve harçtan muaftýr. Tüketici örgütlerince açýlacak davalarda bilirkiþi ücretleri, 29 uncu maddeye göre bütçede
öngörülen ödenekten(*) Bakanlýkça karþýlanýr. Davanýn, davalý aleyhine sonuçlanmasý durumunda, bilirkiþi ücreti 6183 sayýlý Amme Alacaklarýnýn Tahsil Usulü Hakkýnda Kanun hükümlerine göre davalýdan tahsil olunarak 29 uncu maddede düzenlenen esaslara göre bütçeye gelir(*) kaydedilir. Tüketici mahkemelerinde
görülecek davalar Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun Yedinci Babý, Dördüncü Faslý hükümlerine
göre yürütülür.
Tüketici davalarý tüketicinin ikametgahý mahkemesinde de açýlabilir.
Bakanlýk ve tüketici örgütleri münferit tüketici sorunu olmayan ve genel olarak tüketicileri ilgilendiren hallerde bu Kanunun ihlali nedeniyle kanuna aykýrý durumun ortadan kaldýrýlmasý amacýyla tüketici mahkemelerinde
dava açabilirler.
Gerekli hallerde tüketici mahkemeleri ihlalin tedbiren durdurulmasýna karar verebilir. Tüketici Mahkemesince
uygun görülen tedbir kararlarý, masrafý daha sonra haksýz çýkan taraftan alýnmak ve 29 uncu maddede düzenlenen esaslara göre bütçeye gelir (*) kaydedilmek üzere, ülke düzeyinde yayýnlanan gazetelerden birinde Basýn Ýlan Kurumunca ve ayrýca varsa davanýn açýldýðý yerde yayýnlanan mahalli bir gazetede derhal ilân edilir.
Kanuna aykýrý durumun ortadan kaldýrýlmasýna yönelik Tüketici Mahkemesi kararlarý ise masrafý davalýdan alýnmak üzere ayný yöntemle derhal ilân edilir.
Üretimin Satýþýn Durdurulmasý ve Malýn Toplatýlmasý
Madde 24- Satýþa sunulan bir seri malýn ayýplý olmasý durumunda Bakanlýk, tüketiciler veya tüketici örgütleri,
ayýplý seri malýn üretiminin ve satýþýnýn durdurulmasý ve satýþ amacýyla elinde bulunduranlardan toplatýlmasý için dava açabilir.
Satýþa sunulan bir seri malýn ayýplý olduðunun mahkeme kararý ile tespit edilmesi halinde, malýn satýþý geçici olarak durdurulur. Mahkeme kararýnýn teblið tarihinden itibaren en geç üç ay içinde malýn ayýbýnýn ortadan kaldýrýlmasý için üretici-imalatçý ve/veya ithalatçý firma uyarýlýr. Malýn ayýbýnýn ortadan kalkmasýnýn imkânsýz olmasý halinde mal, üretici-imalatçý ve/veya ithalatçý tarafýndan toplanýr veya toplattýrýlýr. Toplatýlan mallar taþýdýklarý risklere göre kýsmen veya tamamen imha edilir veya ettirilir.
Satýþa sunulan bir seri malýn, tüketicinin güvenliðini tehlikeye sokan ayýp taþýmasý durumunda, 4703 sayýlý Ürünlere Ýliþkin Teknik Mevzuatýn Hazýrlanmasý ve Uygulanmasýna Dair Kanun hükümleri saklýdýr.
Ayýplý mallarý satýn alan tüketicilerin uðradýklarý maddî ve manevî zararlar nedeniyle dava açma haklarý saklýdýr.
4 üncü maddenin altýncý fýkrasý hükümlerine tâbi bir seri ayýplý malýn satýþa arz edilmesi durumunda bu madde hükümleri uygulanmaz.
Olduklarýndan Farklý Görünen Mallar
Madde 24/A- Gýda ürünü olmamalarýna raðmen, sahip olduklarý þekil, koku, görünüm, ambalaj, etiket, hacim veya boyutlarý nedeniyle olduklarýndan farklý görünen ve bu sebeple de tüketiciler tarafýndan gýda ürünleriyle
karýþtýrýlarak tüketicilerin saðlýðýný ve güvenliðini tehlikeye atan mallarýn üretilmesi, pazarlanmasý, ithalatý ve ihracatý yasaktýr.
Mal piyasaya sürülmüþse, 4703 sayýlý Ürünlere Ýliþkin Teknik Mevzuatýn Hazýrlanmasý ve Uygulanmasýna Dair Kanun hükümleri uygulanýr.
Olduðundan farklý görünen malý satýn alan tüketicilerin uðradýklarý maddi ve manevi zararlar nedeniyle dava açma haklarý saklýdýr.
Ceza Hükümleri
Madde 25- 6 ncý maddenin yedinci fýkrasý uyarýnca, Bakanlýkça belirlenen usul ve esaslara aykýrýlýðý tespit edilen her bir sözleþme için 50.000YTL para cezasý uygulanýr.
4 üncü maddenin yedinci fýkrasýnda, 5 inci maddede, 6 ncý maddenin altýncý fýkrasýnda, 6/A maddesinde, 6/B, 6/C maddeleri uyarýnca Bakanlýkça belirlenen usul ve esaslarda, 7 nci maddenin beþinci fýkrasýnda, 9 uncu maddede, 9/A maddesinde, 10 uncu maddede, 10/A maddesinde, 11/A maddesinin ikinci ve dördüncü fýkralarýna, 12, 13, 14, 15 ve 27 nci maddelerde belirtilen yükümlülüklere aykýrý hareket edenler hakkýnda 100 YTL para cezasý uygulanýr.
7 nci maddenin dördüncü ve altýncý fýkralarý ile 8 inci maddede belirtilen yükümlülüklere aykýrý hareket edenler hakkýnda 250 YTL para cezasý uygulanýr.
20 nci maddenin ikinci fýkrasý uyarýnca Bakanlýkça tespit ve ilân olunan usul ve esaslara aykýrýlýða 500 YTL para cezasý uygulanýr. Aykýrýlýk ülke düzeyinde yayýn yapan radyo ve televizyonlarca gerçekleþtirilmiþse cezanýn on katý uygulanýr.
18 inci maddeye aykýrý hareket eden üretici-imalatçý ve ithalatçý hakkýnda 1.000 YTL para cezasý, satýcý-saðlayýcý hakkýnda ise bu cezanýn beþte biri uygulanýr.
19 uncu maddenin birinci fýkrasýna aykýrý hareket edenler hakkýnda 2.000 YTL para cezasý uygulanýr.
11 inci maddeye aykýrý hareket edenler hakkýnda 5.000 YTL para cezasý uygulanýr. Aykýrýlýk ülke düzeyinde
yayým yapan süreli yayýn ile gerçekleþmiþse cezanýn yirmi katý uygulanýr. Bakanlýk, ayrýca süreli yayýn kuruluþundan kampanyanýn ve kampanyaya iliþkin her türlü reklam ve ilânýn durdurulmasýný ister. Bu isteðe raðmen aykýrýlýðýn devamý halinde, reklam ve ilânýn durdurma zorunluluðunun doðduðu tarihten itibaren her sayý- gün için 100.000 YTL para cezasý uygulanýr. Bakanlýk, kampanyanýn ve kampanyaya iliþkin her türlü reklam ve ilânýn durdurulmasý talebi ile Tüketici Mahkemesine baþvurur.
16 ncý maddeye aykýrý hareket edenler hakkýnda üç aya kadar tedbiren durdurma ve/veya durdurma ve/veya düzeltme ve/veya 3.500 YTL para cezasý uygulanýr. Reklam Kurulu, ihlalin niteliðine göre bu cezalarý birlikte veya ayrý ayrý verebilir. 16 ncý maddeye aykýrýlýk, ülke düzeyinde yayýn yapan yazýlý, sözlü, görsel ve sair araçlar ile gerçekleþmiþ ise, para cezasý on katý olarak uygulanýr.
7 nci maddenin yedinci ve sekizinci fýkralarýna aykýrý hareket edenlere, kampanya konusu mal veya hizmetin fatura bedeli oranýnda para cezasý uygulanýr. Kampanyayý düzenleyen, tüketici kampanyadan ayrýldýðýnda, para iadesinde bulunursa bu ceza uygulanmaz.
7 nci maddenin ikinci fýkrasýna aykýrý hareket edenlere, 7 nci madde hükümlerine uygun kampanya düzenlemeleri
için bir hafta süre tanýnýr. Bu sürenin bitiminde aykýrýlýðýn devam ettiðinin tespiti halinde, bu hükme
aykýrý hareket edenlerle 24 ve 24/A maddelerinde belirtilen yükümlülüklere aykýrý hareket edenlere 50.000 YTL para cezasý uygulanýr.
Yukarýdaki fýkralarda belirtilen para cezalarý, fiilin bir yýl içerisinde tekrarý halinde iki misli olarak uygulanýr. Para cezalarý her yýl baþýnda 765 sayýlý Türk Ceza Kanununun ek 2 nci madde hükümleri uyarýnca artýrýlýr.
Bu Kanunda yazýlý fiiller hakkýnda diðer kanunlarda da para cezasý öngörülmüþse aðýr olan ceza uygulanýr.
Cezalarda Yetki, Ýtiraz ve Zamanaþýmý
Madde 26- 25 inci maddenin bir, dört, yedi, sekiz, dokuz ve onuncu fýkralarýndaki cezalar Bakanlýk tarafýndan, diðer fýkralarýndaki cezalar o yerin mülki amiri tarafýndan uygulanýr.
Bu Kanunda düzenlenen her türlü para cezasý, idari niteliktedir. Bu cezalara karþý teblið tarihinden itibaren en geç yedi gün içerisinde yetkili idare mahkemesine itiraz edilebilir. Ýtiraz, idarece verilen cezanýn yerine getirilmesini durdurmaz ve zaruret görülmeyen hallerde evrak üzerinde inceleme yapýlarak en kýsa sürede sonuçlandýrýlýr. Ýtiraz üzerine idare mahkemesince verilen kararlar kesindir.
25 inci maddeye göre verilen para cezalarý, Amme Alacaklarýnýn Tahsil Usulü Hakkýnda Kanun hükümlerine göre tahsil olunur.
Bu Kanunda düzenlenen idari para cezalarýnýn verilmesine iliþkin ceza zamanaþýmý süresi bir yýldýr. Zamanaþýmý süresi, bu Kanun hükümlerine aykýrý fiilin iþlendiði tarihte baþlar.
Sürekli veya tekrarlanan ihlaller söz konusu ise süre, ihlalin sona erdiði ya da en son tekrarlandýðý günden itibaren baþlar. Karar aleyhine yargý yoluna baþvurulmuþ olmasý tahsil zamanaþýmýný keser.
Cezalar, cezayý vermeye yetkili merci tarafýndan yedi gün içerisinde ilgilinin mensup olduðu meslek kuruluþuna bildirilir.
BEÞÝNCÝ KISIM
Çeþitli Hükümler
Denetim
Madde 27- Bu Kanunun uygulamasýnda, Bakanlýk müfettiþleri ve kontrolörleri ile Bakanlýkça ve belediyelerce
görevlendirilecek personel; fabrika, maðaza, dükkan, ticarethane, depo, ambar gibi her türlü mal konulan ve/veya satýlan veya hizmet sunulan yerlerde denetleme, inceleme ve araþtýrma yapmaya yetkilidirler.
Bu Kanunun kapsamýna giren hususlarda yetkili ve görevli kiþi ve kuruluþlara her türlü bilgi ve belgelerin doðru olarak gösterilmesi ve asýl ve onaylý kopyalarýnýn verilmesi zorunludur.
Laboratuvar
Madde 28- Bakanlýk ilaç, müstahzar, kozmetik ve gýda maddeleri analizleri hariç olmak üzere, bu Kanunun uygulanmasý için resmi ve özel kuruluþlarýn kurulu bulunan laboratuvarlarýndan yararlanabilir.
Bakanlýkça yapýlan denetimler sýrasýnda alýnan numunelerin test ve muayeneleri resmi veya özel kuruluþ
laboratuvarlarýnda yaptýrýlabilir. Test ve muayene ücretleri 29 uncu maddedeki ödenekten (*) karþýlanýr. Test ve muayene sonuçlarýnýn ilgili standarda veya teknik düzenlemeye aykýrý çýkmasý halinde buna iliþkin tüm giderler üretici veya ithalatçý tarafýndan ödenir. Bu giderler, 6183 sayýlý Amme Alacaklarýnýn Tahsil Usulü Hakkýnda Kanun hükümlerine göre tahsil olunur. Tahsil olunan test ve muayene ücretleri 29 uncu maddede
düzenlenen esaslara göre bütçeye gelir (*) kaydedilir.
Ödenek
Madde 29-(*) Reklam Kurulu, Tüketici Konseyi ve tüketici sorunlarý hakem heyetlerinin faaliyetlerine iliþkin masraflar, Bakanlýðýn tüketicinin korunmasý amacýna yönelik masraflarý ve sair harcamalar ile en yüksek Devlet
memuru aylýðýnýn (ek gösterge dahil) %200’ünü geçmemek þartýyla usul ve esaslarý Maliye Bakanlýðýnýn uygun görüþü üzerine Sanayi ve Ticaret Bakanlýðýnca tespit edilecek miktarlarda personele yapýlacak ek ödemeler Bakanlýk bütçesine konulacak ödenekten karþýlanýr.
Personele (sözleþmeli personel dahil) yapýlacak ek ödemelerde 657 sayýlý Kanunun aylýklara iliþkin hükümleri
uygulanýr ve bu ödemelerden damga vergisi hariç herhangi bir vergi ve kesinti yapýlmaz.
Diðer Hükümler
Madde 30- Bu Kanunda hüküm bulunmayan hallerde genel hükümler uygulanýr.
Yönetmelikler ve Düzenlemeler
Madde 31- Bu Kanunda öngörülen yönetmelikler, Kanunun yayýmý tarihinden itibaren bir yýl içerisinde ilgili
kamu kuruluþlarý, mesleki üst kuruluþlar ve tüketici örgütlerinin görüþleri alýnarak Bakanlýkça çýkarýlýr. Bakanlýk, bu Kanunun uygulanmasýyla ilgili olarak mevzuat çerçevesinde gerekli tedbirleri almaya ve düzenlemeleri yapmaya yetkilidir.
Kaldýrýlan Hükümler
Madde 32-3489 sayýlý Pazarlýksýz Satýþ Mecburiyetine Dair Kanun, 632 sayýlý Ýthal veya Yurt Ýçinde Ýmal Edilen Taþýt Araçlarý, Motor, Makina Alet ve Cihazlarýn Tanýtmalýk ile Birlikte Satýþý Hakkýnda Kanun, 3003 sayýlý Endüstriyel Mamulatýn Maliyet ve Satýþ Fiyatlarýnýn Kontrolü ve Tespiti Hakkýnda Kanun yürürlükten kaldýrýlmýþtýr.
Geçici Madde 1- Tüketici mahkemeleri Kuruluncaya kadar bu mahkemelerde görülmesi gereken davalara bakacak mahkemeleri Hakimler ve Savcýlar Yüksek Kurulu belirler
Geçici Madde 2- Bu Kanunun yayýmýndan önce borçlunun temerrüdü nedeniyle ödenmeyerek icra takibi aþamasýna gelen veya icra takibine konu edilen kredi kartý borçlarý, temerrüt tarihindeki ana paraya, yýllýk yüzde elliyi geçmemek üzere gecikme faizi uygulanmak suretiyle oniki eþit taksitte ödenir.
Kredi kartý borçlarý nedeniyle gerçekleþtirilen her türlü takip, yukarýda yer alan hükme göre ilk taksidin ödenmesiyle durur ve son taksidin ödenmesiyle birlikte tüm sonuçlarýyla ortadan kalkar.
Bu madde hükümleri, tüketicinin kredi verene, Kanunun yayýmý tarihinden itibaren otuz gün içinde yazýlý müracaat etmesi halinde uygulanýr.
Yürürlük
Madde 33- Bu Kanunun; 29 uncu maddesi ile geçici 2 inci maddesi yayýmý tarihinde, diðer maddeleri ise yayýmý tarihinden itibaren üç ay sonra yürürlüðe girer.
Yürütme
Madde 34- Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
(*) 23.07.2004 tarihli ve 25531 Sayýlý Resmi Gazete’de yayýmlanan 5217 sayýlý Kanunun 7 nci maddesi hükümlerine
göre deðiþtirilmiþtir.
Ýnsan beyninin özel olan zaman dilimleri ile özel mekanlarda daha çok 
