[b:21e5a2c413]Yýlanlarý öldürdük, fareler cirit atýyor


Yataðan ve Bergama’daki fare istilasýný yorumlayan uzmanlar, bunun sadece küresel ýsýnmadan kaynaklanmadýðýný, insanlarýn kendi elleriyle bu sonu hazýrladýklarýný söylüyor: Yýlan, fare yer. Yýlanlarý öldürdük, farelerin sayýsý arttý.

Yataðan ve Bergama’daki fare istilasýný yorumlayan uzmanlar, bunun sadece küresel ýsýnmadan kaynaklanmadýðýný, insanlarýn kendi elleriyle bu sonu hazýrladýklarýný söylüyor: Yýlan, fare yer. Yýlanlarý öldürdük, farelerin sayýsý arttý.
SÝVRÝSÝNEK, HAMAMBÖCEÐÝ DE ARTIYOR
Hacettepe Üniversitesi Ekoloji Anabilim Dalý öðretim üyelerinden Doç. Bülent Alten’e göre kenelerin artýþý, arýlarýn toplu ölümü ve fare istilasý baþta olmak üzere her þeyi küresel ýsýnmaya baðlamak bilimsellikten uzak bir yaklaþým. “Bu olaylarda küresel ýsýnmanýn gerçekten etkisi var mý yok mu diye ciddi bir araþtýrma gerekiyor” diyen Alten, artýk insan etkisinin ciddiye alýnmadýðýný ve bütün sorumluluðun küresel ýsýnmaya yýkýldýðýný söyledi. Alten, “Yýlanla fare arasýnda önemli bir denge var. Tarým alaný açma ve ürünü artýrma uðruna yýlanlarý öldürürsen, yýlanlar kaçmýþ, fareler artmýþ olabilir” dedi.

Doç. Alten, sivrisinek ve hamamböceði gibi haþerelerin sayýsýnda da artýþ olduðu yönündeki iddialarý, “Sivrisinek sayýsýndan çok sivrisineðin yayýldýðý alan geniþliyor, bunlarýn taþýdýðý parazitler de dýþ çevre sýcaklýðýndan çok etkileniyor. Sivrisinek ve kene gibi canlýlarýn bu kadar çok yayýlmasý, küresel ýsýnmanýn dolaylý etkileridir, ancak direkt hava ýsýndý, bunlar arttý, diyemeyiz” sözleriyle deðerlendirdi.

ARILAR ÇOK SAÐLAM CANLILAR
Dünyanýn jeolojik evriminde geldiði aþamayý insanlarýn hýzlandýrdýðýný belirten Doç. Alten, þöyle devam etti: “Geçenlerde toplu arý ölümleri oldu ve bunun nedenini de küresel ýsýnmaya baðladýlar. Oysa arýlar termo regülasyonu olan canlýlardýr ve 15 santigrat artý sýcaklýk konulsa bile bunu nötrleþtirebilir, arýlar bu kadar saðlam canlýlardýr. Yani fareleri, keneleri ya da arýlarýn ölümünün sadece küresel ýsýnmaya baðlanmasý doðru deðil. Ýnsan davranýþlarý, kullanýlan kimyasallar ya da ilaçlar gibi insan etkisini de hesaba katmak gerekir.”

SÜNEYÝ ÖLDÜREN ÝLAÇ, YILANLARI DA ÖLDÜRDÜ
Ziraat Mühendisleri Odasý Baþkaný Gökhan Günaydýn, sýcaklýk ve nem oranýnýn canlýlarýn daðýlýmýný etkilediðini, ancak herþeyi küresel ýsýnmaya baðlamanýn alýþkanlýk olduðunu söyledi. Günaydýn þöyle dedi: “Havalarýn erken ýsýnmasý doðum oranýný artýrma, çabuk irileþme gibi etkiler yapabilir, ama bu aþaðý yukarý tüm canlýlar üzerinde ayný etkiyi yapar. Ancak bazý türler, diðerleri üzerinde belirleyicidir. Örneðin yýlan fareleri yer, yýlan varlýðýndaki azalma fareleri artýrabilir. Bir dönem Trakya’da süne mücadelesi nedeniyle hatalý ilaç kullanýldý, bu da yýlan varlýðýný azalttý, fare varlýðýnda ciddi bir artýþ oldu ve yazlýklarý fare bastý. Sonuçta insanlarýn yaptýðý yanlýþlýklar ve müdahaleler nedeniyle denge bozuluyor ve doðanýn bize geri dönüþü de bu þekilde oluyor.”

KIZILDENÝZ’DE YAÞAYAN BALIKLAR TÜRKÝYE KIYILARINDA
Türkiye Ýklim Deðiþikliði Proje Yöneticisi Yunus Arýkan’a göre, küresel ýsýnma hem eko sistemleri, hem de sosyo ekonomik durumu etkileyecek bir yapýlanmaya doðru gidiyor. Arýkan, “Bütün alanlarda etkilenme ve biyolojik çeþitliliðin kimi yerlerde azalmasý, bazý alanlarda da yeni türlerle karþýlaþma söz konusu. Özellikle deniz eko sisteminde ciddi deðiþiklikler var. Kýzýldeniz’de yaþayan bazý yosun ve balýk türlerinin Türkiye’ye gelmesi gibi. Bu düzensizlik kenelerde, kuþ gribinde ya da farelerde de olabilir” dedi.

Sýcaklýk artýþýnýn canlýlarýn yaþam alanlarýný da, alýþkanlýklarýný da deðiþtirdiðini, insanlarýn yeni canlý türleriyle karþýlaþmaya hazýr olmasý gerektiðini vurgulayan Arýkan, þöyle devam etti: “Aþýrý bir sýcak yaþýyoruz ama bu aþýrý sýcaðýn sonunda yaðýþ geliyor. Çok garip bir mevsim yaþýyoruz ve iklimler deðiþime doðru gidiyor. Kýþ boyunca yaðmur almadýk, ama Haziran’da yaðmur yaðdý. Eskiden yazlar sýcak ve kurak, kýþlar ýlýk ve yaðýþlý derdik, þimdi bir olaðanüstülük var. Türkiye ve dünya coðrafyasýnda iklimler yeni bir dengeye oturmaya baþladý, bir geçiþ süreci yaþanýyor ve bu geçiþ sürecinde kargaþa ve karmaþa oluyor.”

Kaynak :NTV

[/b:21e5a2c413]