zekasý , uydurma ve gizleme dürtülerinden hýz alýr .
(Steine)
* Onur annesine ders notlarýnýn hep iyi olduðunu söylüyordu. Ayten Haným bir gün Onur'un çantasýnda sýnav sonuçlarýný görünce, aslýnda gerçeðin hiç de Onur'un anlattýðý gibi olmadýðýný gördü.
* 10 yaþýndaki Can, sýkça haftalýðýný kaybettiðini söyleyip babasýndan para istiyordu. Annesi evde temizlik yaparken yataðýnýn altýnda çerezlerden çýkma fazlaca oyuncak buldu. Hatta daha yenmemiþ bir kaç çerez paketi de vardý.


* Mine, annesinin "Bilgisayarýn neden bozuldu?"sorusuna karþýlýk "Ne oldu, anlayamadým. Bilgisayar birden bire tuhaf sesler çýkarmaya baþladý."dedi. Halbuki Mine bilgisayarýný oldukça fazla kurcaladýðýný biliyordu.
Sizin çocuðunuz da böyle veya buna benzer davranýþlar gösteriyorsa paniðe kapýlmayýn. Çünkü, bu olaylarý yaþayan sadece siz deðilsiniz. Bütün çocuklar yalan söyler. Ama yalancý doðmazlar. Sadece, yalan söylemeyi öðrendikleri bir geliþim süreci yaþarlar. Çocuklarýmýza nasýl daha iyi yalan söylendiðini öðretir, yalaný kusur olarak görmemize raðmen, onlara yalan söylemeleri için uygun ortamlarý hazýrlarýz. Çocuklarýn hepsi bu yalanlarla bir þeye iþaret etmektedir. Yani yalanýn bir hedefi vardýr. Bazý araþtýrmacýlar, yalaný, söyleyenin patolojisini, yalanýn hedefini ve içeriðini göz önünde bulundurarak, þöyle sýnýflandýrmýþlardýr
Yalanýn Çeþidi Neden söylendiði
Faydalý yalanlar Ýliþkilerimizin iyiliði için
Histerik yalanlar Ýlgi toplamak için
Savunma için söylenen yalanlar Kendimizi zor durumdan kurtarmak için
Telafi etmek için söylenen yalanlar Baþkalarýný etkilemek için
Kötülük için söylenen yalanlar Kiþisel çýkarlar elde etmek için
Dedikodu için söylenen yalanlar Abartarak laf yaymak için
Ýmalý yalanlar Yarý doðru ile yanlýþ yönlendirme yapmak için
Aþka gelip söylenen yalanlar Baþkalarýnýn çýkarlarýný gözetmek için
Patolojik yalanlar Kendimizi ve baþkalarýný hýrpalamak için

Çocuðunuzun yalanýyla özellikle ilk yalanýyla karþýlaþtýðýnýzda, size en kaygý verici olan, onun kötü karakterli olabileceði korkusudur. Paniðe kapýlmadan, sakin ve doðru dürüst düþünebilmek için en iyisi olay geçinceye kadar serinkanlý olmaya çalýþmaktýr. Çocuklarýn yalan söylemeleri, doðruyu söylemeleri kadar normal geliþim gösteren bir davranýþtýr.

Uzmanlar, yalanýn kiþinin özerkliðini saðlama ve kendisini ailesinden farklý bir birey olarak kabul ettirme sürecinde geliþtiðini vurgularlar. Çocuklar, anne - babalarýný kandýrarak onlarýn her þeye gücü yeten, her þeyi bilen insanlar olmadýklarýný anlarlar. Böylece, çocuklar, her zaman güçlü bir koruyucularý olmasý gerektiði biçimindeki fantezilerinin ne kadar yanlýþ olduðunu keþfederler.

Bir çocuðun ilk araþtýrýcý yalaný söylemesi kaçýnýlmazdýr. Bu yalanlara hazýrlýklý olmanýz gerekir. Bu, gerçeði sýnama yolunda atýlmýþ bir adým ve yaþam deneyimidir.

Uzmanlar yedi yaþ öncesinde çocuðun yalan söylemediðini ileri sürerler. Bu yaþ dönemindeki çocuklarýn yalanlarý kendilerine hoþ gelen hayallerden kurulmuþ bir oyundur. Kendilerine haz saðlamak için böyle bir oyunu oynayýp dururlar sürekli. Kendi düþlerine gerçekmiþ gibi bakan anlatma meraklýsý çocuklara "yalancý"damgasýnýn vurulmasý oldukça yanlýþtýr.


Küçük çocuklarda sýk rastlanýlan bir yalan türü de iþlenen bir kötülüðün gizlenmesi ya da ört bas edilmesidir. Bunun esas nedeni baþlarýna gelecek negatif sonuçlardan kaçýnmaktýr. Bu çeþit yalan 9 ve daha ileri yaþlarda bilinçlenmeye baþlar ve kötü sonuçlar verebilecek boyutlara ulaþýr. Anýnda uydurulmuþ deðildir. Önceden planlanmýþtýr. Ört bas edici yalanýn altýnda bazen çok önemli bir mesaj yatabilir. Bu davranýþýn nedenleri araþtýrýlýrsa örtülü kalmýþ sorun bulunabilir.

Böyle çocuklar kayýtsýz, umursamaz, sevinçli görünürler. Arkadaþ iliþkileri iyi deðildir ve davranýþlarý oldukça çocuksudur. Bazý incelemeler kötü, elveriþsiz aile içi ortamýn bu durumu oluþturduðunu göstermiþtir.

Yalan, bazen bir patoloji (hastalýk) belirtisi de olabilir. Aðýr psikolojik dengesizliklerde ya da kiþilik bozukluklarýnda yalana rastlanabilir. Patolojik durumda eðitsel etkiler üzerinde durulmasý gerekir.

Biliþsel psikolojinin temel ilkeleri doðrultusunda malii tarafýndan hazýrlanmýþtýr.."




ALINTI