Pir Sultan Abdal

Alçakta yüksekte yatan erenler
Yetiþin imdada aldý dert beni
Baþýmý alýp hangi yere gideyim
Gittiðim yerlerde buldu dert beni

Abdal Pir Sultan'ým gönlüm hastadýr
Kimseye diyemem gönlüm yastadýr
Bilmem deli oldu bilmem ustadýr
Þöyle bir sevdaya saldý dert beni


Pir Sultan Abdal'ýn yaþamý üzerine, yazýlý kaynaklarda pek bilgi yoktur. Doðum ölüm yýllarý bile bilinmiyor. Yaþamý üzerine bilgiler, genellikle, kendi þiirlerinden, halk söylentilerinden, kuþaktan kuþaða anlatýla gelen menkýbelerden, bir de yakýnlarýnýn ya da baþka ozanlarýn onu anlatan þiirlerinden çýkarýlýr.

Gene de bu yollardan epeyce bilgi edinilmiþtir, çünkü Pîr Sultan, baðlandýðý tarikatýn din anlayýþýný, dünya görüsünü yansýtmakta ya da derinleþtirmek için soyut þiirler yazan bir sanatçý deðildir, doðrudan doðruya baþýndan geçenleri, kavgasýný, özlemlerini, katlandýðý acýlarý, yaþamýnýn türlü yönlerini yansýtan somut þiirler yazmýþtýr.

Þiirlerden, halk söylentilerinden çýkarýlan bilgilere göre, Pîr Sultan Sivas'ýn Yýldýzeli ilçesinin Çýrçýr Bucaðýna baðlý Banaz köyünde doðmuþtur. Yýldýz daðý eteklerinde, Çýrçýr'a kýrk sekiz kilometre uzaklýkta, denizden bin yedi yüz metre yüksekte, çoðu tek katli kerpiç evleri, soðuktan korunmak için yari yari yarýya topraða gömülü bir köy...

Banaz'da bugün de Pîr Sultan'ýn olduðu söylenen bir ev, önünde sairin yaþadýðý dönemden kaldýðýna inanýlan bir söðüt aðacý, aðacýn altýnda, asâsýnýn ucuna takip Horasan'dan getirildiðine inanýlan bir deðirmen taþý vardýr. Pîr Sultan yaz aylarýnýn güzel havalarýnda bu taþýn üstüne oturup karýsýyla sohbet edermiþ. Köylüler bu evi, aðacý, taþý kutsal sayarlar.

Kýzýnýn yaktýðý aðýtta uzun boyluluðuna, biçimliliðine deðinilen sairin asil adi, þiirlerinde belirttiðine göre, Haydar'dir. Bir yerde soyunun Yemen'li olduðunu, bir yerde Peygamber'in öz torunu olduðunu söyler, bir yerde de Ýmam Zeynel-Âbidin'den "Zeynel dedem" diye söz eder. Uzmanlara göre, Pîr Sultan'in bu sözleri söylemesinin nedeni halk üzerindeki etkisini arttýrmak içindir. Muhammed peygamber soyundan geldiklerini, "seyyid"liklerini ileri sürmek tarikat ulularý arasýnda bir gelenektir. Genel kani, sairin Ýran'ýn doðusundaki Türk yurdu Horasan'dan, önce Iran Azerbaycan'ýnda ki Hoy kasabasýna, oradan da Anadolu'ya göçüp Sivas'a yerleþen bir Türkmen soyundan geldiði yolundadýr.

Çocukluðu çobanlýkla geçen Pîr Sultan'ýn okuma yazma bildiði anlaþýlýyor, ama bilgin bir kiþi olduðu söylenemez. Tekke eðitimi çerçevesinde kalmýþtýr. Halifeler tarihini, peygamber menkýbelerini, evliya menkýbelerini, tarikat kurallarýný, Yunus Emre'yi, Hatâyî'yi bilir. Bunlar dýþýnda, çaðýnýn bilimleriyle ilgilenmediði gibi, divan edebiyatý ile de ilgilenmemiþtir. Þiirlerinde Yunan mitolojisinin, Iran mitolojisinin izleri pek yoktur. Ayrýca, genel olarak bütün tarikatlarýn kaynaklandýðý Tasavvuf felsefesinin yüksek konularýna da girmez.

Söylentiye göre, Pîr Sultan'ýn üç oðlu, bir kýzý varmýþ. oðullarýndan Seyyit Ali Banaz köyünün üst yanýndaki çam korusunda,Pîr Muhammed Tokat'in Daduk Köyünde, Er Gaib de Dersim'de gömülüymüþler. Adi Sanem olan kýzýnýn Pîr Sultan asýldýðý zaman söylediði aðýt çok ünlüdür. Bazý uzmanlar bu aðýtý Sanem'in aðzýndan bir tarikat ozanýnýn yazmýþ olabileceðini belirtirler. Pîr Muhammed ise babasý gibi sairdir. Delikanlý iken attan düþerek öldüðü, Pîr Sultan'in "Allah verdiðini almaz dediler / Bana verdiðini aldý n'eyleyim" derken bu olaya deðindiði söylenir. Þiirlerinden uzun yasadýðý, çok çocuðu bulunduðu açýkça anlaþýlan sairin, saðlýðýnda iki oðul acýsý görmüþ olduðunu ileri sürenler de vardýr.

Pîr Sultan Alevî-Bektasî tarikatindandir. Tarikata girme arkadasi, yani musaibi, Ali Baba'dir. Baglandigi tekkenin pîri ise, Ahmet Yesevî'nin Anadolu'ya gönderdigi dervislerden Koyun Babanin tekkesinde, Bektasîligin kurucusu Haci Bektas Veli'nin tekkesinde posta oturmus, yani en üst makamlara getirilmis Seyh Hasan'dir.

Pîr Sultan, baglandigi tarikatça yalniz dinsel önder degil, devlet baskani olarak da görülen Iran Sahlari adina, Anadolu halkini Osmanlilar'a karsi kiskirttigi,ayaklanmaya çagirdigi, belki de bir ayaklanmaya öncülük ettigi için, Sivas Valisi Hizir Pasa'nin emriyle tutuklanmis, yolundan dönmeyecegi anlasilinca da asilmistir.

Söylentiye göre, asildigi yer Sivas'da eskiden Keçibulan adini tasiyan, sonra uzun süre Daragaci diye anilan, simdi ise Kepçeli denilen yerdir. Bugün Sanayi Çarsisi'nin karsisinda Mal Pazari olarak kullanilan bu alanin Gazhane bitisiginde, sira sögütlerin bitiminde bulunan, boyu bes metre, eni bir metreden fazla, bakimsiz toprak yigini onun mezaridir. Üstündeki moloz taslar, asilmasi sirasinda Hizir Pasa'nin emriyle halkin attigi taslardir.

Mezarinin, bir menkibeye göre Erdebil'de, Bektasî gelenegine göre de Merzifon'da oldugu söylenir. Daha baska söylentiler de vardir, ama gerçege en yakin görünen söylenti asildigi yere gömüldügü, yakinlarinin, tarikat erlerinin, hükümet baskisi yüzünden ölüsünü alip köyüne bile götüremedikleridir.

Siirlerinden, halk söylentilerinden çikarilan bu daginik bilgileri degerlendirebilmek için, önce, Pîr Sultan'in ne zaman yasadigini saptamak gerekir.


NE ZAMAN YASADIGI
Uzmanlar "Yürüyüs eyledi Urum üstüne" diye baslayan siirindeki sözlerine bakarak, Pîr Sultan Abdal'in Sah Tahmasb zamaninda yasadigini söylüyorlar. Bu siirinde söyle sözler var:

Aslini sorarsan Sah'in ogludur
(...)
Koca Haydar Sah-i cihan torunu
Ali nesli güzel imam geliyor
"Koca Haydar Sah-i cihan" diye anilan, Sah Ismail'in babasi Seyh Haydar'dir. "Sah" diye anilan ise, Akkoyunlu Devleti'ni yikip Safevîogullari Devleti'ni kurarak Sîî mezhebi baskanligi ile devlet baskanligini birlestiren, Sah Ismail'in kendisidir. Seyh Haydar'in torunu, Sah Ismail'in oglu da Sah Tahmasb'dir.

Sah Tahmasb'in saltanat döneminin (1524-1578) büyük bir bölümü, Kanunî Sultan Süleyman'in saltanat dönemine (1520-1566) rastlar. Bu iki hükümdar geçmisteki aci olaylar yüzünden, uzun süre ülkeleri arasinda barisi saglayamamislar, Iranlilar ile Osmanlilar, 1534'den 1554'e kadar, tam yirmi yili anlasmazliklar, çatismalar, savaslarla geçirmislerdir. Kanunî Sultan Süleyman 1534'de yaptigi dogu seferinde, Iranlilar'in elinde bulunan Bagdat'i Osmanli topraklarina katmis, Sah Tahmasb 1548'de Anadolu'ya girerek Kemah'a kadar ilerlemis, 1552'de Ercis, Ahlat kalelerini geri almistir.

Pîr Sultan'in siirlerindeki olaylarin Sah Tahmasb dönemindeki olaylara uymasi, daha sonraki Iran sahlarinin Anadolu üzerine "yürüyüs eylemis" olmalari, bazi uzmanlarin kesin konusmalarina, sairin bu dönemde yasadigindan süphe edilemeyecegini söylemelerine yol açar.

Oysa bu dönemde Sivas'da valilik etmis bir Hizir Pasa yok, ama 1552'de Köstendil, 1554'de Sam, 1560'da Bagdat beylerbeyliklerinde bulunmus bir Hizir Pasa var. Uzmanlar 1567'de ölen bu Hizir Pasa'nin, Bagdat'a giderken, Sivas'a ugrayip oradaki ayaklanmayi bastirmis olabilecegini söylüyor. Bu görüs dogruysa, Pîr Sultan 1560'da asilmis demektir.

Pîr Sultan'in dili on altinci yüzyilin ikinci yarisinin dilidir, diyen bazi uzmanlar ise sairin 1560'da asilmis olabilecegini kabul etmiyorlar. Onlar halk söylentisini degerlendirerek baska bir yoldan gidiyor, Sivas'da valilik etmis Hizir Pasa'yi ariyorlar.

Sofi Aziz Mahmut Hüdâyi Efendi'nin I. Ahmed'e yazdigi bir mektupta, Alevîler ile Seyh Bedreddin'e bagli olanlari iyi taniyan, onlarla ugrasmasinin bilen bir Hizir Pasa'dan söz ediliyor. Belgenin ilgili bulundugu dönemde ise iki Hizir Pasa yasamis. Birinin özellikleri söyle:

Deli Hizir Pasa, Van Beylerbeyi (1582), Kars Beylerbeyi olarak Iran seferine katilma (1587), Erzurum Beylerbeyi (1588), Sivas Valisi (1588), Diyarbakir Valisi (1589), gene Sivas Valisi (1590), Tuna Muhafizi (1602), Budin Muhafizi (1605), ölümü (1607).

Deli diye anilmasi gözü pek, acimasiz bir kimse oldugunu gösteriyor. Ayrica Iran seferine katilmis, yani Safevîlere karsi savasmis. Safevî yanlisi Alevîlere düsmanlik besleyebilir. Iki kere Sivas'a vali gönderilmis, ikincisinde oldukça uzun kalmis. Alevîleri iyi tanidigi, onlarla ugrasmasini bildigi anlasiliyor.

Pîr Sultan'i astiranin Sivas Valisi Deli Hizir Pasa oldugunu söyleyen uzmanlarin görüsü dogruysa, sairin ölümü 1588'de, ya da 1590'dan sonradir.

Gene uzmanlara göre, Pîr Sultan 1534'de Bagdat'in Osmanlilar'a geçisi üzerine, Iran Sahina,


Güzel Sah'im çok yerlerden görünür
Asli nedir niye verdin Bagdat'i
diye siir yazmistir. 1534 ile 1590 arasinda 56 yil var. Pîr Sultan bu siiri yazdiginda, diyelim 20 yasindaysa, 76 yasinda ölmüs olur.

Böyle uzun bir ömür sürdügü kabul edilirse, uzmanlar arasindaki görüs ayriliklari da sona erebilir. Çünkü bu uzun ömre hem Pîr Sultan'in siirlerindeki olaylara uygun düsen Sah Tahmasb dönemi, hem de Deli Hizir Pasa sigdirilabiliyor.

Gene de bazi durumlarin açiklanmasi kolay degil. Örnekse, Pîr Sultan'in siirlerinde bir Alevî ayaklanmasindan söz ediliyor, oysa Deli Hizir Pasa döneminde Sivas'da böyle bir ayaklanma olmamis.

Uzmanlar arasindaki görüs ayriliklarinin ötesinde, kesin olan sudur: Pîr Sultan abdal on altinci yüzyilda Anadolu'da, Sivas yöresinde yasadi.


KITAPLAR
Pîr Sultan abdal üzerine ilk önemli çalismayi 1929'da Sadettin Nüzhet ERGUN yapmis, 105 siir yayimlayarak, sair üzerine bilgiler verilmistir: XVII Asir Saz Sairlerinden Pîr Sultan Abdal.

Konuya ikinci önemli yaklasim Pertev Naili BORATAV ile Abdülbâki GÖLPINARLI'nin birlikte hazirladiklari, 1943'de yayimlanan Pîr Sultan Abdal adli kitaplar olmustur.

Diger yayinlar:


Pîr Sultan Abdal,Abdülbâki Gölpinarli, Varlik Yayinevi
Pîr Sultan Abdal, Cevdet Kudret, Yeditepe Yayinevi
Pîr Sultan Abdal, Cahit Öztelli, Milliyet Yayinevi
Sabahattin Eyüboglu'nun, ölümünden önce hazirlayip bitiremeden biraktigi bir seçmeler kitabi, dostlarinca tamamlanip Cem Yayinlari arasinda basildi.


SANATI
Halkin benimsedigi, destan kahramani durumuna getirdigi sairlerin alinyazisini Pîr Sultan da paylasmistir. Uzmanlar yazmalarda gördükleri ya da agizdan agiza sürüp gelen Pîr Sultan siirlerinden hangilerinin gerçekten onun oldugunu, hangilerinin onun adina baskalarinca söylendigini ayirmakta güçlük çekiyor, çaresiz kaliyorlar. Görünüse bakilirsa, halkimiz Pîr Sultan'in siirlerini çogaltma çabasini günümüzde bile sürdürüyor.

On altinci yüzyilda yazildigi bilinen bir yazmadaki, genellikle eski yazmalardaki Pîr Sultan siirleriyle sonradan bulunanlar arasinda, gerek dil, gerek söyleyis yönünden büyük ayriliklar oldugu gerçektir.

Bu durumu gözönünde tutan uzmanlar, Pîr Sultan'in sanati üzerine konusurken, özellikle eski yazmalardaki siirlerinden, onun söyledigine kesin diye bakilan siirlerden yola çikiyorlar. Görüsleri söyle özetlenebilir:

Pîr Sultan Halk edebiyati geleneklerinden hiç ayrilmamis, ölçü, uyak, biçim, dil, söyleyis özellikleriyle, bir halk ozani görünümünü hep sürdürmüstür. Siirleriin genellikle hece ölçüsünün 11'li (4+4+3 ve 6+5) ya da 8'li (4+4 ve 5+3) kaliplariyla yazmis, arada 7'li kalibi da kullanmistir. Aruz ölçüsüyle siiri yoktur. Yalniz, gene heceyle yazdigi bir siirinde gazel düzenini denemistir. Bunun disinda siirleri hep dörtlikler biçimindedir, kosma ya da semaî biçiminde... Çogu zaman yarim uyak kullanmis, ses azligini rediflerle giderme yoluna da sik sik basvurmustur.

Siirlerinden Pîr Sultan'in saza bagliligi açikça anlasiliyor. Iyi bir çalgi ustasi oldugu da düsünülebilir.

Konularini yalnizca dinsel inançlardan, mezhep ya da tarikat inançlarindan almamis, yasamin çesitli yönleri üzerine kesinlikle din disi siirler de söylemistir. Tarikat siirlerinde ise, Ali, On Iki Imam gibi genel konularin yani sira, kendi kavgasini, yasadigi günlerdeki çatismalari, ayrintilariyla yansitmis olmasi çok ilginçtir. Kurumsal konulara, örnekse Tasavvufun derin sorunlarina girmemis, yasam karsisinda hep sonut, hep disa dönük kalmistir. Inançlarinin,kavgasinin yilmak bilmez, sözünü sakinmaz bir propagandacisidir.

Onun siirlerini okurken Anadolu'nun toplumsal tarihi üzerine bilgiler ediniriz. devlet düzenini bozuklugunu, mezhep ayriligindan dogan iç kavgalari, bu yüzden Alevîlere yapilan zulümleri, kadilarin haram yedigini, müftülerin yalan yanlis fetva verdigini, Siilerin karsilastigi güçlüklerin Sünnî halktan degil, Sünnî Osmanli Devleti'nden geldigini ögreniriz. Alevî Türkmenlerin, yönetimi durmadan bozulan, dinsel hosgörüden uzaklasan Osmanlilar'dan nasil kopup, Mehdî diye, kurtarici diye Iran Sahlarina sarildiklarini, siyasal kaygilara nasil araç edildiklerini görürüz. Bu baglanisin altindaki çaresizlikleri, giderek bu baglanisin yarattigi umut kirikliklarini sezeriz.

Pîr Sultan din disi konular islerken halk ozanlarinin kaliplasmis sözlerini kullandigi gibi, zaman zaman bunlardan bütünüyle uzaklasmis köy yasamini tertemiz, katkisiz bir gözlem gücüyle yansiyan siirler de söylemistir. Insan, hayvan, doga sevgisiyle örülmüs siirler...

Kullandigi dil çaginin konusma dilidir. Yabanci sözcükler, din, mezhep, tasavvuf, tarikat araciligiyla yasadigi günlerin konusma diline girdigi oranda onun siirlerine de girmistir


KAYNAK: MEMET FUAT
Pîr Sultan Abdal-Yasami Sanatçi Kisiligi Yapitlari-DE Yayinevi 1977



Eserlerinden bazýlarý :



Alçakta Yüksekte

Alçakta yüksekte yatan erenler
Yetisin imdada aldi dert beni
Basimi alip hangi yere gideyim
Gittigim yerlerde buldu dert beni

Oturup benimle ibadet kildi
Yalan söyledi de yüzüme güldü
Yalin kiliç olup üstüme geldi
Çaldi bölük bölük böldü dert beni

Üstümüzden gelen boran kis gibi
Yavru sahin pençesinde kus gibi
Seher çagi bir korkulu düs gibi
Çagirta çagirta aldi dert beni

Abdal Pîr Sultan'im gönlüm hastadir
Kimseye diyemem gönlüm yastadir
Bilmem deli oldu bilmem ustadir
Söyle bir sevdaya saldi dert beni


Sultan Suyu Gibi Çaðlayýp Akma

Sultan Suyu Gibi Çaðlayýp Akma
Erilir Gam Yeme Divane Gönül
Er Baþýmda Duman, Dað Baþýnda Kýþ
Erilir Gam Yeme Divane Gönül

Yýkýlýr Mý Hakk’ýn Yaptýðý Havuz
Þah-ý Merdani' nin, Biz De Kýlavuz
Üç Günlük Dünyada, þu Yahþi Yavuz
Erilir Gam Yeme Divane Gönül

Pir Sultan Abdal’ým, Sýrdan Sýrada
Bu Ýþ Böyle Oldu, Kalsýn Burada
Cümlemiz Niyetlendiði Murada
Erilir Gam Yeme Divane Gönül


Bugün Yardan Haber Geldi

Bugün Yardan Haber Geldi
Bir Bir Yandan Bir Bir Yandan
Eðildim Bir Buse Aldým
Bir Bir Yandan Bir Bir Yandan

Güzel Olaný Severler
Yanaðýndan Gül Dererler
Kulakta Mengiç Küpeler
Bir Bir Yandan Bir Bir Yandan

Baþ Koydum Yarin Dizine
Uykular Girmez Gözüme
Að Ellerin Sür Yüzüme
Bir Bir Yandan Bir Bir Yandan

Þekerden Þerbet Ezerler
Ýnce Tülbentten Süzerler
Dört Yaným Almýþ Güzeller
Bir Bir Yandan Bir Bir Yandan

Pir Sultaným Gel Yanýma
Seni Sarayým Canýma
Dola Kollarýn Boynuma
Bir Bir Yandan Bir Bir Yandan


Bilene Danýþ

Bilirim Bilirim Dersin Bilene Danýþ
Danýþan Daðlarý(Hey Dost) Aþar Mý Aþar
Danýþmadan Yola Çýksa Bir Kiþi
Akýbet Yolundan(Hey Dost) Þaþar Mý Þaþar

Cahile Irak Ol Kamile Yakýn
Bir Mana Söyleyim(Hey Dost) Darýlma Sakýn
Hasmýn Karýncaysa Merdane Takýn
Ummadýk Taþ Baþa (Hey Dost) Düþer Mi Düþer

Pir Sultan Abdalým Böyle Mi Olur
Kiþi Ettiðini(Hey Dost) Elbette Bulur
Yýrtýcý Kuþlarýn Ömrü Tez Olur
Zararsýz Akbaba(Hey Dost) Yaþar Mý Yaþar


Bu Yýl Bu Daðlarýn Karý Erimez

Bu Yýl Bu Daðlarýn Karý Erimez
Eser Bâd-ý Sabâ Yel Bozuk Bozuk
Türkmen Kalkýp Yaylasýna Yürümez
Yýkýlmýþ Aþiret Ýl Bozuk Bozuk

Kýzýlýrmak Gibi Çaðladým Aktým
El Vurdum Göðsümün Bendini Yýktým
Gül Yüzlü Cerenin Baðýna Çýktým
Girdim Bahçesine Gül Bozuk Bozuk

Elim Tutmaz Güllerini Dermeye
Dilim Tutmaz Hasta Hâlin Sormaya
Dört Cevabin Mânasýný Vermeye
Sazým Düzen Tutmaz Tel Bozuk Bozuk

Pir Sultan'ým Yaratýldým Kul Diye
Zalim Paþa Elinden Mi Öl Diye
Dostum Beni Ismarlamýþ Gel Diye
Gideceðim Amma Yol Bozuk Bozuk Gurbet Elde

Gurbet elde bir hal geldi baþýma,
Aðlama gözlerim Mevlâ kerimdir.
Derman arar iken derde düþ oldum,
Aðlama gözlerim Mevlâ kerimdir.

Hüma kuþu suya düþtü ölmedi,
Dünya Sultan Süleyman'a kalmadý.
Dedim yâre gidem nasip olmadý,
Aðlama gözlerim Mevlâ kerimdir.

Kaðýda yazarlar ufak yazýlar,
Anasýz olur mu körpe kuzular.
Yürek yaralýdýr, ciðer sýzýlar,
Aðlama gözlerim Mevlâ kerimdir.

Pir Sultan Abdal'ým böyle buyurdu,
Ayrýlýk donlarý biçti giydirdi.
Ben ayrýlmaz idim felek ayýrdý
Aðlama gözlerim Mevlâ kerimdir.




Kul Olayým Kalem Tutan Ellere

Kul Olayým Kalem Tutan Ellere,
Kâtip Arzuhalim Yaz Yare Böyle.
Sekerler Ezeyim Þirin Dillere,
Kâtip Arzuhalim Yaz Yare Böyle.
Güzelim Ey Güzelim Ey Güzelim Ey Ey.

Sivas Ellerinde Sazým Çalýnýr,
Çamlý Beller Bölük Bölük Bölünür.
Yardan Ayrýlmýþam Baðrým Delinir,
Kâtip Arzuhalim Yaz Yare Böyle.
Güzelim Ey Güzelim Ey Güzelim Ey Ey.

Pir Sultan Abdal’ým Ey Hýzýr Paþa,
Gör Ki Neler Gelir Sað Olan Basa.
Beni Hasret Koydun Kavim Kardaþa,
Kâtip Arzuhalim Yaz Yare Böyle.
Güzelim Ey Güzelim Ey Güzelim Ey Ey.



Dostun Bahçesine Bir Hoyrat Girmiþ

Dostun Bahçesine Bir Hoyrat Girmiþ
Korudur Da Benli Dilber Korudur
Gülünü Dererken Dalýný Kýrmýþ
Kurudur Da Benli Dilber Kurudur
Neredesin De Dudu Dillim Nerede
Neredesinde Kömür Gözlüm Nerede

Bu Meydanda Serilir Postumuz
Çok Þükür Mevlaya Gördük Dostumuz
Bir Gün Kara Toprak Örter Üstümüz
Çürüdür De Benli Dilber Çürüdür
Neredesin De Dudu Dillim Nerede
Neredesinde Kömür Gözlüm Nerede

Pir Sultan Abdal’ým Baþýmdan Baþlar
Ýyisini Korda Kemini Taþlar
Bin Çiçekten Bir Kovana Bal Ýþler
Arýdýr Da Benli Dilber Arýdýr
Neredesin De Dudu Dillim Nerede
Neredesinde Kömür Gözlüm Nerede




Gelmiþ Ýken Bir Habercik Sorayým

Gelmiþ Ýken Bir Habercik Sorayým
Niçin Gitmez Yýldýz Daðý Dumanýn
Gerçek Erenlere Yüzler Süreyim
Niçin Gitmez Yýldýz Daðý Dumanýn

Alçaðýnda Al Kýrmýzý Taþýn Var
Yükseðinde Turnalarýn Sesi Var
Ben De Bilmem Ne Talihsiz Baþýn Var
Niçin Gitmez Yýldýz Daðý Dumanýn

Benim Þah'ým Al Kýrmýzý Bürünür
Dost Yüzün Görmeyen Düþman Bilinir
Yücesinden Þah'ýn Ýli Görünür
Niçin Gitmez Yýldýzdaðý Dumanýn

El Ettiler Turnalar Bazlara
Daðlar Yeþillendi Döndü Yazlara
Çiðdemler Taþýnsýn Söylen Kýzlara
Niçin Gitmez Yýldýz Daðý Dumanýn

Þah'ýn Bahçesinde Gonca Gül Biter
Anda Garip Garip Bülbüller Öter
Bunda Ayrýlýk Var Ölümden Beter
Niçin Gitmez Yýldýz Daðý Dumanýn

Ben De Bildim Su Daðlarýn Sahisin
Gerçek Erenlerin Nazargâhýsýn
Abdal Pir Sultan’ýn Seyrangâhýsýn
Niçin Gitmez Yýldýz Daðý Dumanýn



Ilgýt Ilgýt Esen Seher Yelleri

Ilgýt Ilgýt Esen Seher Yelleri
Doðru Gelir Doðru Gider Mi
Hakkýn Emri Ýle Çürüyen Canlar
Bin Yýl Yerde Yatsa Çürür Mü

Pazarlýk Mý Olur Adil Dükkanda
Mevl-i Muhabbetim De Kaldý Yar Sende
Bu Divan Olmazsa Ulu Divanda
Dost Benim Sualim Verir Mi

Bahçede Açýlmýþ Yar Gonca Güller
Gülün Figanýndan Sefil Bülbüller
Aþuktan Maþuða Da Sarýlan Kollar
Bin Yýl Yerde Yatsa Çürür Mü

Abdal Pir Sultan'ým Da Kalbi Zar Olan
Döner Mi Sözünden Gerçek Yar Olan
Senin Gibi Aht-ý Sadýk Yar Olan
Verdiði Ýkrardan Döner Mi



Bugün Yardan Haber Geldi

Bugün Yardan Haber Geldi
Bir Bir Yandan Bir Bir Yandan
Eðildim Bir Buse Aldým
Bir Bir Yandan Bir Bir Yandan

Güzel Olaný Severler
Yanaðýndan Gül Dererler
Kulakta Mengiç Küpeler
Bir Bir Yandan Bir Bir Yandan

Baþ Koydum Yarin Dizine
Uykular Girmez Gözüme
Að Ellerin Sür Yüzüme
Bir Bir Yandan Bir Bir Yandan

Þekerden Þerbet Ezerler
Ýnce Tülbentten Süzerler
Dört Yaným Almýþ Güzeller
Bir Bir Yandan Bir Bir Yandan

Pir Sultaným Gel Yanýma
Seni Sarayým Canýma
Dola Kollarýn Boynuma
Bir Bir Yandan Bir Bir Yandan



Derdim Çoktur Hangisine Yanayým

Derdim Çoktur Kangýsýna Yanayým
Yine Tazelendi Yürek Yaresi
Ben Bu Dertten Kande Derman Bulayým
Meðer Þah Elinden Ola Çaresi

Dürlü Donlar Giyer Gülden Naziktir
Bülbül Cevreyleme Güle Yazýktýr
Çok Hasretlik Çektim Baðrým Eziktir
Güle Güle Gelir Gelir Canlar Paresi

Benim Uzun Boylu Serv-i Çýnarým
Yüreðime Bir Od Düþtü Yanarým
Kýblem Sensin Yüzüm Sana Dönerim
Mihrabýmdýr Kaþlarýnýn Aresi

Dizar Ýle Muhabbete Doyulmaz
Mehabbetten Kaçan Ýnsan Sayýlmaz
Münkir Bin Kere Püf Dise Sönmez
Tutusunca Yanar Aþkýn Çýrasý

Pir Sultan'ým Kati Yüksek Uçarsýn
Selamsýz Sabahsýz Gelir Geçersin
Aþký Mehabbetten Niçün Kaçarsýn
Böyle Midir Elinizin Türesi



Ötme Bülbül Ötme

Ötme Bülbül Ötme, Sen Deðil Baðým
Dost Senin Derdinden Ben Yana Yana
Tükendi Fitilim Eridi Yaðým
Dost Senin Derdinden Ben Yana Yana

Deryadan Bölünmüþ Sellere Döndüm
Ateþi Kararmýþ Küllere Döndüm
Vakitsiz Açýlmýþ Güllere Döndüm
Dost Senin Derdinden Ben Yana Yana

Haberin Duyarsýn Peyikler Ýle
Yaramý Sarsýnlar Þeyikler Ýle
Kýrk Yýl Daðda Gezdim Geyikler Ýle
Dost Senin Derdinden Ben Yana Yana

Abdal Pir Sultan'ým, Doldum Eksildim
Yemeden Ýçmeden Sudan Kesildim
Zülfün Kemendine Kondum Asýldým
Dost Senin Derdinden Ben Yana Yana



Yürüyüþ eyledi Urum üstüne

Yürüyüþ eyledi Urum üstüne
Ali nesli güzel Ýmam geliyor
Ýnip temenna ettim güzel destine
Ali nesli güzel Ýmam geliyor

Dolularý adým adým daðýdýr
Tavlasýnda küheylanlar baðlýdýr
Aslýný sorarsan þahýn oðludur
Ali nesli güzel Ýmam geliyor

Tarlalarý adým adým çizili
Rakibin elinden ciðer sýzýlý
Al yeþil geyinmiþ gerçek gazili
Ali nesli güzel Ýmam geliyor

Magripten çýkar görünü görünü
Kimse bilmez evliyanýn sýrrýný
Koca Haydar þah-ý cihan torunu
Ali nesli güzel Ýmam geliyor

Pir Sultan Abdal' ým görsem þunlarý
Yüzüm sürsem boyun eðip yalvarý
Evvel baþtan On'kiler serveri
Ali nesli güzel Ýmam geliyor



Çýkardýlar kisvesini baþýndan

Çýkardýlar kisvesini baþýndan
Soyuyorlar Þahý Merdan Ali'yi
Ýndirdiler teneþirin üstüne
Koyuyorlar Þah'ý Merdan Ali'yi

Fatma Ana aðlar þol yaþýn yaþýn
Þundan gördüm Düldül'ün kiþneyiþin
Ol Þahý Merdan'ýn kýbleye baþýn
Çevirdiler Þahý Merdan Ali'yi

Mürekkebi Zemzem ile ezdiler
Üst baþýna Mim duasýn yazdýlar
Kubunýn da Ak Deve'ye kazdýlar
Gönderdiler Þahý Merdan Ali'yi

Kasdettiler Ýmamlann soyuna
Zehirler kattýlar Hasan payýna
Kefenini Ab-ý Zemzem suyuna
Batýrdýlar Þahý Merdan Ali'yi

Pir Sultan Abdal'ým hoþ hava ile
Arþa direk dikti bir dua ile
Kanber'in yedtiði Ak Deve ile
Götürdüler Þahý Merdan Ali'yi Sabahtan Cemalin

Sabahtan Cemalin Seyran Eyledim
Gönüller Periþan Elinden Güzel
Nice Bir Gezeyim Gurbet Elleri
Hiç Mi Bilir Yoktur Halýmdan Güzel

Seher Bülbülüsün Gider Gelmezsin
Gelirsen De Güzel Baki Kalmazsýn
Seni Uçuranlar Murat Almasýn
Seni Kim Uçurdu Yuvandan Güzel

Pir Sultan Abdal'ým Derviþler Gezer
Aradým Bulmadým Derdimi Yazar
Þimdi Benim Dostum Cennette Gezer
Kalma Benim Ýçin Yolundan Güzel



Çeke Çeke

Çeke Çeke Ben Bu Dertten Ölürüm
Seversen Ali’yi Deðme Yarama
Ali’nin Yoluna Serim Veririm
Seversen Ali’yi Deðme Yarama

Bu Yurt Senin Deðil Konar Göçersin
Körpe Kuzulardan Nasýl Geçersin
Ali’nin Dolusun Bir Gün Ýçersin
Seversen Ali’yi Deðme Yarama

Ilgýt Ilgýt Oldu Akýyor Kaným
Pir Yoluna Kurban Verilir Serim
Benim Derdim Bana Yeter Efendim
Seversen Ali’yi Deðme Yarama

Abdal Pir Sultaným Deftere Yazar
Hilebaz Yar ile Olur Mu Pazar
Pir Melhem Çalmazsa Yaralar Azar
Seversen Ali’yi Deðme Yarama



Dönen Dönsün Ben Dönmezem Yolumdan

Koyun Beni Hak Aþkýna Yanayým
Dönen Dönsün Ben Dönmezem Yolumdan
Yolumdan Dönüp Mahrum Mu Kalayým
Dönen Dönsün Ben Dönmezem Yolumdan

Benim Pirim Gayet Ulu Kiþidir
Yediler Ulusu, Kýrklar Esidir
On Ýki Ýmamýn Server Baþýdýr
Dönen Dönsün Ben Dönmezem Yolumdan

Kadýlar Müftüler Fetva Yazarsa
Ýþte Kemend, Ýste Boynum Asarsa
Ýþte Hançer, Ýste Kellem Keserse
Dönen Dönsün Ben Dönmezem Yolumdan

Ulu Mahþer Günü Olur Divan Kurulur
Suçlu, Suçsuz Gelir Anda Derilir
Piri Olmayanlar Anda Bilinir
Dönen Dönsün Ben Dönmezem Yolumdan

Pir Sultan'ým Arsa Çýkar Ünümüz
O Da Bizim Ulumuzdur Pirimiz
Hakka Teslim Olsun Garip Canýmýz
Dönen Dönsün Ben Dönmezem Yolumdan



Dünyanýn Üstünde Kurulu Direk

Dünyanýn Üzerinde Kurulu Direk
Emek Sayýlmadan, Sýzlar Bu Yürek
Bu Düzeni Kim Kurmuþ Bizler De Bilek
Söyle Caným Söyle Dinlesin Canlar

Ocaða Koymuþlar Köþe Taþýný
Hak Kollasýn Gerçeklerin Ýsini
Bir Gün Aðrýdýrlar Senin Baþýný
Söyle Caným Söyle Dinlesin Canlar

Pir Sultan Abdal’ým Farz Eylesinler
Yola Gelmeyenden Edilmez Minnet
Cümlenin Muradý Dünyada Cennet
Söyle Caným Söyle Dinlesin Canlar


Mürþide varmaya talip olursan

Mürþide varmaya talip olursan
Ýptida insandan rehber isterler
Verdiðin ikrara doðru gelirsen
Ahd ile peymandan rehber isterler

Rehberin var ise olursun insan
Rehberin yok ise kalýrsýn hayvan
Arasat gününde açýlýr meydan
Açýlan meydanda rehber isterler

Mürþidin nazarý müþkülü seçer
Kamil olan talip sýratý geçer
Can kuþu kafesten akýbet uçar
Tenden uçan candan rehber isterler

Þah-ý Merdan bir yol kurdu kuluna
Bu yola giden rehberden biline
Girmek ister isen Ýmam yoluna
On Ýki Ýmamdan rehber isterler

Tarikat babýna girmek dilersen
Hakikat güllerin dermek dilersen
Erenler sýrrýna ermek dilersen
Sýr ile pinhandan rehber isterler

Pir Sultan'ým söyler bu hikayeti
Yirmi sekiz harfle yedi ayeti
Nefsini bilmektir sözün gayeti
Bilmeðe irfandan rehber isterler


Gam elinden benim zülfü siyahým

Gam elinden benim zülfü siyahým
Peykan deðdi sinem yaralandý gel
Suna baþýn için aðlatma beni
Bugün sevda candan aralandý gel

Gamdan hisar oldu mekaným yurdum
Ýþitmez avazým dinlemez virdim
Bir deðil beþ deðil on deðil derdim
Düðümler baþ verdi sýralandý gel

Hasretine vasýl olam mý böyle
Mecnun'a da bili kalýr mý Leyla
Ölümlü dünyadýr gel helaý eyle
Yüklendi barhanam kiralandý gel

Ne çekerse dertli sinem dað olmaz
Gürler gelir geçer ömür çað olmaz
Teþevvüþtür yaralarým sað olmaz
Göðerdi çevresi karalandý gel

Pir Sultan Abdal'ým haftada ayda
Günler gelir geçer bulunmaz fayda
Gönül Hak arzular caným hayhayda
Topraðým üstüme kürelendi gel


Yürü bire yalan dünya

Yürü bire yalan dünya
Yalan dünya deðil misin
Hasan ile Hüseyini
Alan dünya deðil misin

Ali bindi Düldül ata
Can dayanmaz bu firkata
Boz kurt ile kýyamete
Kalan dünya deðil misin

Tanrý'nýn Aslan'ýn alan
Düldül'ü daðlara salan
Yedi kere ýssýz kalan
Kalan dünya deðil misin

Bak þu kýþa bak þu güze
Ciðer kebab döndü köze
Muhammed'i bir top beze
Saran dünya deðil misin

Pir Sultan'ým ne yatarsýn
Kurmuþ çarhýný dönersin
Ne konarsýn ne göçersin
Kalan dünya deðil misin




ALINTIDIR