Aþýk Veysel Þatýroðlu


Ben giderim adým kalýr
Dostlar beni hatýrlasýn
Düðün olur bayram gelir
Dostlar beni hatýrlasýn

Can bedenden ayrýlacak
Tütmez baca, yanmaz ocak
Selam olsun kucak kucak
Dostlar beni hatýrlasýn...


Aþýk Veysel, hayatini anlattýðý bir þiirinde "Ücyüz-onda gelmiþ idim cihana" diyor. Yýl 1894 oluyor hesapça. Sivas'a baðlý Þarkýþla ilçesinin Sivrialan Köyünde dünyaya gelmiþ. Anasi Gulizar, bir yaz günü koy dolaylarýndaki Ayýpýnar merasýna koyun saðmaya gittiðinde; oracýkta bir yol üstünde doðurmuþ Veysel'i. Göbeðini de kendi eliyle kesmiþ. Yaman kadýnmýþ Gülizar ana. Bebesini bir çaputa sarýp yürüye yürüye köye dönmüþ. Babasý Ahmet; bebenin adini Veysel koymuþ. Yýllar geçmiþ aradan büyümüþ, konuþmuþ, yürümüþ Veysel çocuk. Böylece yedi yaþýna varmýþ. O yýl bir çiçek hastalýðý salgýný olmuþ Sivas'ta. Küçük Veysel de yakalanmýþ. Sol gözünde, cicegin beyi çýkmýþ kendi deyimiyle... Göz akýp gitmiþ. Sað gözüne de perde inmiþ, önceleri. Yalnýz ýþýðý seçebiliyormuþ, bu gözüyle. Babasýna "Çocuðu Akdaðmadeni'ne götür, orada bu gözünü açacak bir doktor var." demiþler. Sevinmiþ Ahmet emmi. Gel gör ki talihsizlik yine yakasýný býrakmamýþ Veysel'in. Bir gün inek saðarken babasý yanýna gelmiþ. Veysel ansýzýn donuverince; yakýnda bulunan bir deðneðin ucu öteki gözüne girivermiþ. O göz de akýp gitmiþ böylece. Veysel'in Ali adýnda bir aðabeysi ve Elif adýnda bir kýz kardeþi varmýþ. Hepsi çok üzülmüþler Veysel'in kotu kaderine.

Babasý meraklý adammýþ. Halk ozanlarýndan þiirler okuyup ezberleterek avutmaya çalýþmýþ oðlunu. Sivas'ýn köyleri saz sairleriyle dolu. Onlar da ara sýra gelip Ahmet emminin evine uðrarlarmýþ. Veysel ilgiyle dinlermiþ calip söylediklerini. Babasý, oðlunun ilgisini görünce; bir saz alýp vermiþ ona. Ýlk saz derslerini, babasýnýn arkadaþý olan Çamþýh'lý Ali Aða'dan almýþ. Ve gitgide, kendini iyice saza vermiþ Veysel. Unlu Halk ozanlarýnýn þiirlerini çalýp söylemiþ bir zaman. Yirmibes yasýndayken (1919) anasý, babasý Veysel'i Esma adýnda bir kýzla evermiþler ve kýsa sure sonra ikisi de göçüp gitmiþ bu dünyadan (1921). Acý üstüne acý gelmiþ, ama bitmemiþ talihin kotu oyunu. Ýkinci çocuðu on günlükken, anasýnýn memesi aðzýna týkanarak ölmüþ, ardýndan da karisi yanaþmalarýyla evden kaçmýþ. Bu olay çok koymuþ Veysel'e. Daha dertli olmuþ ve iyice içine kapanmýþ. Karisi koyup gittiðinde bir kýzý varmýþ Veysel'in. Daha bir yasini bile bitirmemiþ. Ýki yýl kucaðýnda gezdirmiþ Veysel, ne çare o da yaþamamýþ. Bu sýralar Veysel'i yeniden evermiþler. Bu karisi çocuk vermiþ Aþýða. Biri olmuþ, iki oðlan, dört kýz, altýsý sað. Onlar da 18 torun vermiþ Veysel'e.

Aþýk Veysel, Cumhuriyetin Onuncu yýl dönümüne rastlayan 1933 yýlýna kadar, baþka ozanlarýn þiirlerini çalýp söylemiþ. Kendi deyiþlerini söylemekten utanýr, çekinirmiþ. O yýllarda sairlerimizden rahmetli Ahmet Kutsi Tecer tanýmýþ Veysel'i. Onun ýþýk tutuculuðuyla Veysel'in þiirleri aydýnlýða kavuþmuþ. Veysel; þairliðinin geliþmesinde Tecer'in büyük yardýmlarýný gördüðünü söylerdi her zaman. Veysel'in gün ýþýðýna çýkan ilk þiiri Gazi Mustafa Kemal Pasa için söylediði: "Türkiye'nin ihyasý Hazreti Gazi" mýsrasýyla baþlayan þiirdir. Bundan sonra bütün yazdýklarýný calip söyler olmuþtu. 1933 yýlýna kadar, köyünden dýþarý hemen hemen hiç çýkmadýðý halde; bundan sonra bütün yurdu dolaþmýþ, yurdunun çeþitli þehirleriyle kasabalarýný, köylerini yakýndan tanýmýþtýr. Halk ozanlarýndan en çok Karacaoglan'i, Yunus'u, Emrah'i, Dertli'yi severdi. Çaðýmýzýn ozanlarýndan Ahmet Kutsi Tecer'in ayrý bir yeri vardý Veysel'de. Onun aracýlýðýyla Koy Enstitülerinde bir sure saz öðretmenliði de yapmýþtý Veysel. Sýrasýyla Arifiye, Hasanoðlan, Cifteler, Kastamonu, Yildizeli, Akpýnar Koy Enstitülerinde bulunmuþtu. 1952 yýlýnda Ýstanbul'da büyük bir jübilesi yapýlan Aþýk Veysel'e 1965 yýlýnda Türkiye Büyük Millet Meclisi, "Anadilimize ve Milli Birliðimize yaptýðý hizmetlerden dolayý" özel bir kanunla vatani hizmet tertibinden aylýk baðlamýþtý.

Veysel'in bir baþka özelliði daha vardý; köyünde ve çevresinde ondan önce bir tek meyve aðacý olmadýðý halde, Sivrialan'da ilk meyve bahçesini o yetiþtirmiþti. Hem öyle bir bahçe ki, içinde elmadan kayýsýya, kirazdan cevize kadar turlu turlu meyve ve çiçek vardý. Veysel, kardeþlerinin yardýmýyla bu bahçeyi yapmaya baþladýðý zaman köylüleri "Atalarýmýz bunca yýl böyle bir is yapmamýþlar, su kor adam onlardan iyi mi bilecek ki böyle ise kalkýþtý?" demiþler. Birkaç yýl sonra aðaçlar yetiþmiþ, meyve vermiþ. Köylüler önceki dediklerini hatýrlayýp utanmýþlar ve bu defa "O kor deðilmiþ, meðer kor olan bizmiþiz diyerek Aþýk Veysel'i kutlamýþlar. iste böylesine uzaðý gören bir insandý o... Yetmiþ yýl karanlýk bir dünyada yaþadý (ölümü 21 Mart 1973). Fakat karanlýk gözlerindeydi yalnýz, içi apaydýnlýktý, þiirleri de öyle... Halk þiirimizin bu güçlü ozaný yarim yüzyýlý aþkýn bir sure yazdýklarýyla, calip söyledikleriyle çevresine ýþýklar saçtý. Sanýrým simdi de mezarýnda son uykusunu ýþýklar içinde uyuyordur. Yalnýz çaðýmýzda yasayanlar deðil, bizden çok sonra yasayacaklar da "Dostlar Beni Hatýrlasýn" þiirini unutmayacaklar ve her zaman rahmetle anacaklardýr.


yazan: Ümit Yaþar Oðuzcan




Dostlar beni hatýrlasýn

Ben giderim adým kalýr
Dostlar beni hatýrlasýn
Düðün olur bayram gelir
Dostlar beni hatýrlasýn

Can kafeste durmaz uçar
Dünya bir han, konan göçer
Ay dolanýr yýllar geçer
Dostlar beni hatýrlasýn

Can bedenden ayrýlacak
Tütmez baca, yanmaz ocak
Selam olsun kucak kucak
Dostlar beni hatýrlasýn...


Hacý Bektaþ

Medet mürvet deyip kapýna geldim
Ýsteðim dileðim ver Hacý Bektaþ
Ýndim eþiðine yüzümü sürdüm
Kusurum günahým var Hacý Bektaþ

Kul olanýn elbet olur kusuru Nesli Peygambersin cihanýn nuru
Alisin Velisin Pirlerin Piri
Galma kusurlara Pir Hacý Bektaþ

Horasandan ayak bastýn uruma
Mucizeler þahit oldu pirime
Bak þu vaziyete bak þu duruma
Eþin yok cihanda bir Hacý Bektaþ

Geçmem dedin duvarýmda sinekten
Yalan sadir olmaz ervahý pekten
Sana inanmýþým ervahtan kökten
Sana inanmayan kör Hacý Bektaþ

Sana yalvarýyor VEYSEL biçare
Yine senden olur her derde çare
Bir arzuhal sundum gani Hünkare
Keremin ihsanýn bol Hacý Bektaþ


Beni Hor Görme Gardaþým

Beni Hor Görme Kardeþim
Sen Altýndýn Ben Tunç Muyum
Ayný Vardan Var Olmuþuz
Sen Gümüþsün Ben Saç Mýyým

Ne Var Ýse Sende Bende
Ayný Varlýk Her Bedende
Yarin Mezara Girende
Sen Toksun Da Be Aç Miyim

Kimi Molla Kimi Derviþ
Allah Bize Neler Vermiþ
Kimi Arý Çiçek Dermiþ
Sen Balsýn Da Ben Cec Miyim

Topraktandýr Cümle Beden
Nefsini Öldür Ölmeden
Böyle Emretmiþ Yaradan
Sen Kalemsin Ben Uç Muyum



Tabiata Veysel Aþýk
Topraktan Olduk Kardaþýk
Ayný Yolcuyuz Yoldaþýk
Sen Yolcusun Ben Bacmiyim Kara Toprak

Dost Dost Diye Nicesine Sarýldým
Benim Sadýk Yarim Kara Topraktýr
Beyhude Dolandým Boþa Yoruldum
Benim Sadýk Yarim Kara Topraktýr

Nice Güzellere Baðlandým Kaldým
Ne Bir Vefa Gördüm Ne Faydalandým
Her Turlu Ýsteðim Topraktan Aldým
Benim Sadýk Yarim Kara Topraktýr

Koyun Verdi Kuzu Verdi Sut Verdi
Yemek Verdi Ekmek Verdi Et Verdi
Kazma Ýle Dövmeyince Kýt Verdi
Benim Sadýk Yarim Kara Topraktýr

Ademden Bu Deme Neslim Getirdi
Bana Turlu Turlu Meyva Yetirdi
Her gün Beni Tepesinde Götürdü
Benim Sadýk Yarim Kara Topraktýr

Karnin Yardim Kazma Ýle Bel Ýle
Yüzün Yýrttým Týrnak Ýle El Ýle
Yine Beni Karþýladý Gül Ýle
Benim Sadýk Yarim Kara Topraktýr

Ýþkence Yaptýkça Bana Gülerdi
Bunda Yalan Yoktur Herkesler Gördü
Bir Çekirdek Verdim Dört Bostan Verdi
Benim Sadýk Yarim Kara Topraktýr

Havaya Bakarsam Hava Alýrým
Topraða Bakarsam Dua Alýrým
Topraktan Ayrýlsam Nerde Kalýrým
Benim Sadýk Yarim Kara Topraktýr

Dileðin Varsa Ýste Allah'tan
Almak Ýçin Uzak Gitme Topraktan
Cömertlik Topraða Verilmiþ Haktan
Benim Sadýk Yarim Kara Topraktýr

Hakikat Ararsan Açýk Bir Nokta
Allah Kula Yakýn Kul Da Allah'a
Hakkin Gizli Hazinesi Kara Toprakta
Benim Sadýk Yarim Kara Topraktýr

Bütün Kusurlarýmý Toprak Gizliyor
Merhem Calip Yaralarýmý Tuzluyor
Kolun Açmýþ Yollarýmý Gözlüyor
Benim Sadýk Yarim Kara Topraktýr

Her Kim Ki Olursa Bu Sýrr-ý Mazhar
Dünyaya Býrakýr Ölmez Bir Eser
Gün Gelir Veysel'in Baðrýna Basar
Benim Sadýk Yarim Kara Topraktýr


Derdimi Dökersem Derin Dereye

Derdimi dökersem derin dereye
Doldurur dereyi düz olur gider
Irakipler geldi girdi araya
Korkarým yar benden yoz olur gider

Ilgýt ýlgýt yeller eser seherde
Yar beni düþürdü onulmaz derde
Yar ile buluþsak bir tenha yerde
Duyar düþmanlarým söz olur gider

Pervane ateþten sakýnmaz caný
Uðruna koymuþum baþý bedeni
Doldur tüfengini hedef al beni
Yaram doksan dokuz yüz olur gider

Veysel der çýkayým bir yüce daða
Aðaçlar bezenmiþ yeþil yapraða
Bir gün olur tenim düþer topraða
Karýþýr topraða toz olur gider

Senlik Benlik Nedir Býrak

Allah birdir Peygamber Hak
Rabbül alemindir mutlak
Senlik benlik nedir býrak
Söyleyim geldi sýrasý

Kürtü Türkü ne Çerkezi
Hep Ademin oðlu kýzý
Beraberce þehit gazi
Yanlýþ var mý ve neresi

Kurana bak Ýncile bak
Dört kitabýn dördü de hak
Hakir görüp ýrk ayýrmak
Hakikatte yüz karasý

Binbir ismin birinden tut
Senlik benlik nedir sil at
Tuttuðun yola doðru git
Yoldan çýkýp olma asi

Yezit nedir, ne kýzýlbaþ
Deðil miyiz hep bir kardaþ
Bizi yakar bizim ataþ
Söndürmektir tek çaresi

Kiþi ne çeker dilinden
Hem belinden, hem elinden
Hayýr ve þer emelinden
Hakikat bunun burasý

Þu alemi yaratan bir
Odur külli þeye Kadir
Alevi Sünnilik nedir
Menfaattir var varasý

Cümle canlý hep topraktan
Var olmuþtur emir Haktan
Rahmet dile sen Allah'tan
Tükenmez rahmet deryasý

Veysel sapma saða sola
Sen Allah'tan birlik dile
Ýkilikten gelir bela
Dava insanlýk davasý…



Bir Derd Ehli Bulsam Derdim Söylesem

Bir derd ehli bulsam derdim soylesem
Iyi olmaz derdlerim halim n'olacak
Hekimler derdime derman bulamaz
Bir degil bes degil derd kucak kucak

El vurma yarama yaklasma kardas
Derdimi soylesem tukenmez bas bas
Icimde yaniyor tutunsuz ates
Ceset soba gibi kalbim bir ocak

Aþýklar alemde gülmez dediler
Akar göz, yaslarim silmez dediler
El elin derdini bilmez dediler
Kimler gelip hatýrýmý soracak.

Katlan bu cefaya sabreyle gönül
Bu dünyanýn isi hep böyle gönül
Baþýndan geçeni sen söyle gönül
Neler geldi geç oldu olacak

Veysel'in derdine bulunmaz çare
Etseler vücudun hem pare pare
Bir arzuhal sundum hakiki yare
O yar gelip yaralarým saracak



Bir Küçük Dünyam Var Ýçimde Benim

Bir kucuk dunyam var icimde benim
Mihnetim ziynetim bana kafidir
Gorenler dar gorur genistir bana
Sohbetim ulfetim bana kafidir

Istemem dunyanin saltanatini
Suslu giyimini Arap atini
Bilirsem Turklugum var kiymetini
Vatanim milletim bana kafidir

Isterdim hayatta dusmanla savas
Milletime kurban olaydi bu bas
Nasip degil imis sehitlik kardas
Imanim niyetim bana kafidir

Dunya genis olsun ister dar olsun
Yeter ki kalbimde iman var olsun
Her zaman milletim bahtiyar olsun
Rutbemle mesnedim bana kafidir

Icimde beslerim bir buyuk ordu
Cignesin dusmani yukseltsin yurdu
Azmi zihniyeti Veysel'in derdi
Iste bu niyetim bana kafidir.



Aþkýn Beni Elden Ele Gezdirdi

Askin beni elden ele gezdirdi
Cok dolandim bulamadim esini
Beni candan usandirdi bezdirdi
Tuzlu imis yiyemedim asini

Benim ile gezdin beni arattin
Beraber oturup beraber yattin
Turlu turlu gullerinden koklattin
Asik ettin gule bulbul kusunu

Altmis iki yildir seni ararim
Tukendi sabrim yoktur kararim
Daga tasa kurda kusa sorarim
Kimse bilmez hikmetini isini

Her millete birer yuzden gorundun
Kendini sakladin sardin sarindin
Bu dunyayi sen yarattin girindin
Her nesnede gosterirsin naksini

Gorenlere acik korlere gizli
Kimine gorundun oruc namazli
Veysel'e gorundun cilveli nazli
Tutan birakir mi senin pesini



Gönül Bir Güzeli Sevmiþ

Gönül bir güzeli sevmiþ ayrýlmaz
Dolanýr peþinde çoban misâli
Hiç kimse bu derdin dermânýn bilmez
Azmýþ yaralarý periþan hali

Lokman çâre bulmaz yoktur Eflâtun
Yârdan ayrýlmasý ölümden çetin
Elde endaz ettim bu aþkýn atýn
Terkettim sýlayý vataný ili

Ferhat Þirin için kestiði taþlar
Benim senin için döktüðüm yaþlar
Seni yaksýn beni yakan ateþler
Yaktý bu sinemi savruldu külü

Arýlar bal için bekler petekler
Alýr her çiçekten verir emekler
Mecnun Leylâ için pýnarý bekler
Ben de bir yâr için olmuþum deli

Evvelden var idi bu sevda bende
Ýlikte damarda cesette canda
Ölünce hû çeksin kemiðim sinde
Dünyâda durunca Veysel'in dili


Ala Gözlü Benli Dilber

Ala gözlü benli dilber
Bir gün gelsen bize doðru
Seni sevdim can u dilden
Çekme kendini naza doðru

Ne pervam var ne de perdem
Sanma beni hali bir dem
Söyler seni teller her dem
Kulak versen saza doðru

Asika zulfukar isen
Gulsende güle zar isen
Hakikatli bir yar isen
Ben geleyim size doðru

Gönülleri bir edelim
Gayrileri biz nidelim
Ýkimiz de bir gidelim
Yürüyelim ize doðru

Bir gün için feryadý zar
Bülbül eder her dem seher
Aç sinemi gel gör ne var
Arttý derdim yüze doðru

Kafi derdim bir derd katma
Veysel'i yabana atma
Kerem eyle çok uzatma
Kavuþalým yaza doðru.



Hepimiz Bu Yurdun Evlatlarýyýz

Bu nasýl kavgalar çirkin dogusler
Hepimiz bu yurdun evlatlarýyýz
Yolumuza engel olur bu isler
Hepimiz bu yurdun evlatlarýyýz

Birleþiriz bir bayraðýn altýnda
Biz Türklerin ikilik yok aslýnda
Yanar tutuþuruz vatan aþkýnda
Hepimiz bu yurdun evlatlarýyýz

Hedef alýp dövüþtüðün kardeþin
Seni yaralýyor attýðýn taþýn
Topluma zararlý yersiz savaþýn
Hepimiz bu yurdun evlatlarýyýz

Herkes ilim deryasýnda yüzüyor
Çýkmýþ ayin çevresinde geziyor
Yazýk bize yollarýmýz uzuyor
Hepimiz bu yurdun evlatlarýyýz

Kitaplar yazýlmýþ nasihat dolu
Birlikte güçlenir gençliðin kolu
Gençliðe emanet Atatürk yolu
Hepimiz bu yurdun evlatlarýyýz

Söyler Veysel sözlerinden vazgeçmez
Bulanýk çeþmeden kimse su içmez
Ganadý olmasa kuþlar da uçmaz
Hepimiz bu yurdun evlatlarýyýz



Memlekete Destan Oldum

Memlekete destan oldum
Karim beni beðenmedi
Esten oldum dosttan oldum
Yarim beni beðenmedi

Ne söylesem "deli" dedi
"Meyva vermez cali" dedi
"Açma bana kolu" dedi
Sarim beni beðenmedi

Ben gönlümün valisiyim
Altý çocuk velisiyim
Bir güzel delisiyim
Durum beni beðenmedi

Yine düþtüm dilden dile
Göz yaþlarým sile sile
Attý beni gurbet ele
Yarim beni beðenmedi

Geçti güzelliðin caðý
Golkoy'e kurdum otagi
Guz geldi doktu yapragi
Dalim beni begenmedi

Veysel yonum yare dondum
Lodos degmis kara dondum
Yesillenmis yare dondum
Pirim beni begenmedi



Sen Olmasan

Sen bir aþksýn ben bir mecnun
Sen olmasan ben olmazdým
Sen bir gülsün ben bir bülbül
Sen olmasan ben olmazdým

Kalbimde yaþarsýn her an
Varým yoðum sensin inan
Kalbimdeki aziz mihman
Sen olmasan ben olmazdým

Ansýzýn kalbime girdin
Türlü türlü dertler verdin
Beraberce çeker derdin
Sen olmasan ben olmazdým

Sensin benim cümle varým
Yoktur baþka kisb ü kârým
Hem yazýmsýn hem baharým
Sen olmasan ben olmazdým

Baðrýmdaki açan çiçek
Türlü koku türlü irenk
Bu bendeki olan gerçek
Sen olmasan ben olmazdým

Dokun Veysel tele dokun
Coþtu gönül etti akýn
Sensin bana benden yakýn
Sen olmasan ben olmazdým



Sen Bir Ceylan Olsan Ben De Bir Avcý

Sen bir ceylan olsan ben de bir avci
Avlasam collerde saz ile seni
Bulunmaz dermani yoktur ilaci
Vursam yaralasam soz ile seni

Kurulma sevdigim guzelim deyin
Baglanma karayi allari geyin
Ben bir coban olsam sen de bir koyun
Seslesem elime tuz ile seni

Koyun olsan otlatirdim yaylada
Tellerini yoldurmazdim hoyrada
Balik olsan takla donsen deryada
Dusursem toruma bez ile seni

Veysel der ismini koymam dilimden
Ayri dustum vatanimdan ilimden
Kus olsan da kurtulmazdin elimden
Eger gorsem idi goz ile seni




ALINTIDIR